BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO: KHÚC KHẢI HOÀN VĨNH CỬU VÀ SỨC MẠNH CỦA NGÔN TỪ LỊCH SỬ

Sau mười năm "nếm mật nằm gai" chịu nhiều tổn thất và gian khổ, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đã đi đến ngày thắng lợi trọn vẹn. Năm 1428, thay mặt Bình Định Vương Lê Lợi, Nguyễn Trãi đã soạn thảo Bình Ngô đại cáo — thiên cổ hùng văn tuyên bố trước toàn thể quốc dân về sự kết thúc của ách đô hộ nhà Minh và sự khởi đầu của một kỷ nguyên độc lập, tự chủ mới cho Đại Việt.

Nếu như Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn năm 1284 là tiếng kèn lệnh đanh thép trước giờ ra trận nhằm thức tỉnh lòng tự tôn và khơi dậy ý chí sục sôi, thì Bình Ngô đại cáo năm 1428 lại là khúc khải hoàn vĩ đại sau ngày chiến thắng. Một bên đốt lên ngọn lửa quyết chiến khi vận nước lâm nguy, dùng văn phong đanh thép và nghiêm khắc để thức tỉnh quân sĩ; một bên đúc kết, khẳng định thành quả trường tồn của sự hy sinh bằng chất giọng hào hùng, trang trọng và đầy tự hào dân tộc.

Hai kiệt tác văn học quân sự ấy tuy ra đời ở hai thời đại khác nhau nhưng cùng chung một giá trị cốt lõi: Sử sách và độc lập dân tộc không chỉ được khắc nên bằng xương máu hay gươm giáo nơi sa bàn chiến trận, mà còn được đúc kết vĩnh cửu qua sức mạnh của ngôn từ.

Những vũ khí, cung nỏ hay chiến thuyền của thế kỷ XV rồi sẽ mục nát cùng thời gian, nhưng những câu chữ trong Bình Ngô đại cáo — khẳng định chủ quyền lãnh thổ, văn hiến lâu đời và triết lý lấy dân làm gốc — vẫn luôn sống mãi, trở thành tấm lá chắn tinh thần bảo vệ nền độc lập dân tộc qua muôn thế hệ.