Bình Tây Đại nguyên soái

Trương Định sinh ra tại Quảng Ngãi, sau theo cha vào Nam Bộ lập nghiệp và chiêu mộ dân khai hoang lập đồn điền ở Gò Công (Tiền Giang). Năm 1858, khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Gia Định, ông chủ động chiêu mộ nghĩa binh đồn điền nổi dậy chống giặc. Với tài trí lược thao, ông liên tiếp tổ chức nhiều trận đánh du kích vang dội ở Gò Công, Tân An, làm cho quân Pháp tổn thất nặng nề và khiếp sợ.

Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn ký với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất, nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp và ra lệnh cho Trương Định phải giải tán nghĩa quân, đi nhận chức Lãnh binh ở An Giang. Đây là một thử thách vô cùng khắc nghiệt đối với ông: một bên là chiếu lệnh của triều đình, một bên là tiếng gọi tha thiết của nhân dân Nam Bộ đang chìm trong khói lửa. Nhân dân và nghĩa quân Gò Công đã tôn ông làm "Bình Tây Đại nguyên soái", dâng áo ngọc và quyết tâm giữ ông ở lại chỉ huy cuộc kháng chiến.

Trước lòng dân nghẹn ngào và chí khí quật cường của nghĩa binh, Trương Định đã đưa ra quyết định lịch sử: Đặt lợi ích của dân tộc lên trên lệnh vua, ở lại sát cánh cùng nhân dân đánh đuổi thực dân Pháp. Ông tuyên bố: "Dân chúng không muốn trao gánh nặng cho giặc, chúng ta phải làm theo nguyện vọng của dân".

căn cứ Gò Công trở thành trung tâm kháng chiến kiên cường ở Nam Bộ. Tháng 8 năm 1864, do sự phản bội của Huỳnh Công Tấn, quân Pháp bất ngờ bao vây căn cứ Tân Phước. Trong cuộc chiến đấu dũng cảm đến hơi thở cuối cùng, Trương Định bị thương nặng. Để không rơi vào tay địch, ông đã rút gươm tự sát để giữ trọn khí tiết của một vị chủ tướng vì dân vì nước.