Bình Tây Đại Nguyên Soái Tấm Lòng Son Sắt Vì Dân
Trong những năm tháng đầu tiên khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Nam Kỳ, Trương Định (1820 – 1864) nổi lên như một ngọn cờ đầu, một biểu tượng vĩ đại của tinh thần kháng chiến chống ngoại xâm. Xuất thân từ một gia đình có truyền thống võ quan tại Quảng Ngãi, ông theo cha vào Nam lập nghiệp, chiêu mộ dân phu khai hoang lập ấp và trở thành một thủ lĩnh nghĩa quân có uy tín tuyệt đối tại vùng đất Gò Công (Tiền Giang ngày nay).
Khi triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất (1862), nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp và ra lệnh cho Trương Định phải bãi binh, đi nhận chức lãnh binh ở An Giang, ông đã đứng trước một lựa chọn lịch sử đầy nghiệt ngã: tuân lệnh vua hay đứng về phía nhân dân. Giữa lúc ấy, hàng vạn đồng bào và nghĩa sĩ đã quỳ gối níu giữ ông lại, suy tôn ông làm "Bình Tây Đại Nguyên Soái". Cảm động trước tấm lòng của nhân dân và không đành lòng nhìn đất nước rơi vào tay giặc, Trương Định đã dứt khoát khước từ chiếu chỉ của triều đình, lựa chọn ở lại cùng nhân dân chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.
Dưới sự chỉ huy tài tình của ông, nghĩa quân đã vận dụng linh hoạt chiến thuật du kích, lập nên nhiều chiến công hiển hách khiến quân Pháp phải khiếp sợ. Tuy nhiên, trong một cuộc bao vây bất ngờ do sự phản bội của nội gián vào năm 1864, Trương Định bị trúng đạn và bị thương nặng. Để giữ vẹn khí tiết, quyết không rơi vào tay giặc, ông đã rút gươm tự sát tại chiến trường Gò Công khi mới 44 tuổi.
Sự hy sinh của Trương Định là một tổn thất lớn, nhưng lựa chọn "vị dân hi sinh" của ông đã trở thành bất tử. Ông không chỉ là một danh tướng anh dũng, mà còn là minh chứng hùng hồn cho chân lý: lòng dân chính là vận mệnh của đất nước.



