“Bình Tây Đại Nguyên Soái” và lời thề không rời súng giữa thời loạn

Trong giai đoạn thực dân Pháp bắt đầu xâm lược Nam Kỳ giữa thế kỷ XIX, Trương Định là một trong những thủ lĩnh kháng chiến tiêu biểu nhất, người đã chọn ở lại chiến đấu cùng nhân dân thay vì tuân theo lệnh triều đình bãi binh. Ông sinh khoảng năm 1820 tại Quảng Ngãi, xuất thân trong một gia đình võ tướng, sớm có điều kiện rèn luyện võ nghệ và học tập binh thư.

Khi Pháp đánh chiếm Gia Định năm 1859, triều đình nhà Nguyễn lâm vào thế bị động. Trương Định được cử làm lãnh binh, tham gia tổ chức lực lượng chống giặc. Sau khi thành Gia Định thất thủ, ông rút về Gò Công, cùng nhân dân xây dựng căn cứ kháng chiến lâu dài. Tại đây, ông không chỉ là một tướng quân mà còn là người tổ chức đời sống cho nghĩa quân và dân chúng.

Điểm đặc biệt trong cuộc đời Trương Định là sự lựa chọn lịch sử mang tính quyết định. Năm 1862, triều đình Huế ký Hòa ước Nhâm Tuất, trong đó có điều khoản yêu cầu các lực lượng kháng chiến ở Nam Kỳ phải giải tán. Tuy nhiên, Trương Định đã không tuân lệnh triều đình, bởi ông cho rằng “dân còn đánh thì ta còn đánh”.

Từ đó, ông được nhân dân tôn xưng là “Bình Tây Đại Nguyên Soái”, trở thành linh hồn của phong trào kháng chiến Nam Bộ. Nghĩa quân của ông hoạt động rộng khắp các vùng Gò Công, Tân Hòa, Tân An, sử dụng chiến thuật du kích linh hoạt, đánh vào các đồn bốt và tuyến vận chuyển của địch.

Thực dân Pháp nhiều lần tìm cách đàn áp và dụ hàng ông nhưng đều thất bại. Trương Định luôn giữ vững lập trường, coi việc bảo vệ đất nước là trên hết. Ông sống giản dị, gần gũi với dân, được nhân dân che chở và ủng hộ mạnh mẽ.

Năm 1864, trong một trận chiến ác liệt, Trương Định bị thương nặng và hy sinh. Cái chết của ông để lại niềm tiếc thương lớn trong nhân dân Nam Bộ, đồng thời trở thành biểu tượng của tinh thần “vì dân mà chiến đấu, vì nước mà không lùi bước”.

Cuộc đời Trương Định là minh chứng cho tinh thần tự chủ của người Việt trong buổi đầu chống Pháp, khi mà lòng dân và ý chí độc lập đã vượt lên trên mọi mệnh lệnh hành chính.