Bình Thản Giữa Làn Bom

Chiến tranh chống Mỹ không chỉ là những trang sử chói lọi, mà còn là ký ức về một thời đại bom đạn phủ kín, để lại những vết sẹo chưa bao giờ lành trên thân thể và tâm hồn cả một thế hệ. Trong cuộc chiến ấy, lực lượng thanh niên xung phong hiện lên như những người lính không súng nhưng luôn có mặt tại những "tọa độ chết". Bà ngoại của em, bà Nguyễn Thị Gọn, chính là một trong những đóa hoa thép đã đi qua giai đoạn khốc liệt ấy với nhiệm vụ gai góc nhất: xử lý bom nổ chậm sau mỗi đợt không kích của kẻ thù.

Những quả bom chưa nổ ngay khi chạm đất nhưng có thể phát hỏa bất cứ lúc nào, trở thành bóng ma đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người và mạch máu giao thông. Trong ký ức của bà, đáng nhớ nhất là lần tổ của bà nhận lệnh phá một quả bom nằm sát lối đi chính. Hiện trường lúc đó tĩnh lặng đến mức nghẹt thở, không một ai dám nói to, không có sự hoảng loạn hay vội vàng vì chỉ cần một sơ suất nhỏ, cái giá phải trả chính là mạng sống. Từng thành viên phối hợp nhịp nhàng, thận trọng trong từng thao tác như đang bước đi trên lưỡi dao sắc lạnh. Bà kể rằng, khi đứng cạnh "tử thần", tâm trí bà trống rỗng, không phải vì không sợ, mà vì nỗi sợ lúc ấy đã bị gạt sang một bên để nhường chỗ cho nhiệm vụ sống còn trước mắt.

Khi quả bom cuối cùng cũng được khuất phục, cả tổ lặng lẽ rút đi. Không có những lời tung hô, cũng chẳng có cảm giác tự hào quá đà; với họ, đó đơn thuần là một công việc đã hoàn thành để con đường được thông suốt. Những câu chuyện bà kể thường ngắt quãng, có chi tiết rất rõ, có đoạn lại bỏ qua như không muốn gợi lại quá nhiều nỗi đau. Chính sự đứt gãy ấy lại làm nên tính chân thực của lịch sử qua lời kể nhân chứng: chiến tranh không chỉ có hào quang, mà còn là chuỗi ngày dài của căng thẳng, mệt mỏi và việc phải tập làm quen với hiểm nguy như một thói quen sinh hoạt hằng ngày.

Qua lời kể của bà ngoại, em nhận ra chiến tranh hiện lên thật trần trụi qua những công việc lặp đi lặp lại mỗi ngày. Những thanh niên xung phong như bà không bao giờ nghĩ mình đang làm điều gì phi thường, họ chỉ làm những gì cần phải làm khi hoàn cảnh không cho phép lựa chọn khác. Chính sự bình thản trước cái chết ấy lại cho thấy mức độ tàn khốc của thời đại. Phía sau những dòng sử xanh là những con người bình thường, từng biết sợ hãi nhưng vẫn bước tiếp vì trách nhiệm. Sự hy sinh thầm lặng của họ đã giữ cho nhịp sống không bị ngắt quãng giữa làn bom đạn, nhắc nhở thế hệ sau phải biết trân trọng và giữ gìn giá trị của hai chữ "bình yên" mà chúng ta đang có hôm nay.