Binh thư yếu lược và tư tưởng quân sự

Bên cạnh vai trò của một nhà chỉ huy quân sự, Trần Hưng Đạo còn được biết đến là người có tư duy sâu sắc về nghệ thuật chiến tranh và việc đào tạo tướng sĩ. Tên tuổi ông thường gắn với Binh thư yếu lược, một công trình có ý nghĩa trong truyền thống quân sự thời Trần. Qua đó có thể thấy Trần Hưng Đạo không chỉ chú trọng kinh nghiệm thực tế trên chiến trường mà còn quan tâm đến việc nghiên cứu, tổng kết và truyền đạt kiến thức quân sự. Theo tư tưởng của ông, người cầm quân cần hiểu rõ nhiều yếu tố như tình hình đối phương, khả năng của lực lượng mình, địa hình và thời cơ. Việc chỉ huy không thể dựa vào một cách đánh cố định mà phải linh hoạt tùy theo hoàn cảnh. Những chiến thắng của quân dân nhà Trần đã thể hiện rõ tư duy này. Khi cần thiết, quân đội có thể rút lui để bảo toàn lực lượng; khi thời cơ xuất hiện, lực lượng chủ lực tổ chức phản công mạnh mẽ. Trần Hưng Đạo cũng coi trọng việc xây dựng đội ngũ tướng lĩnh có kiến thức và khả năng chỉ huy. Ông hiểu rằng một đất nước muốn bảo vệ được mình cần chuẩn bị nhân lực từ trước. Những kinh nghiệm và tư tưởng quân sự của thời Trần đã trở thành một phần quan trọng trong lịch sử quân sự Việt Nam. Trần Hưng Đạo vì thế không chỉ được nhớ đến qua những chiến công mà còn qua những đóng góp về tư duy và nghệ thuật quân sự. Tấm gương của ông cho thấy kiến thức và thực tiễn luôn cần được kết hợp để tạo nên những quyết định đúng đắn.