Bình tông nước cũ và dòng sông Trà mùa lửa

“Chiến tranh không chỉ nằm lại trong những trang sách lịch sử với những con số hay mốc thời gian khô khốc. Chiến tranh đọng lại trong từng vết móp của chiếc bình tông cũ, trong ánh mắt trầm tư của người lính già mỗi chiều trông ra dòng Trà Khúc, và trong mạch nguồn yêu nước âm thầm truyền qua bao thế hệ…”

1. Kỷ vật dưới đáy rương gỗ Trong gian nhà nhỏ ven triền sông Trà Khúc, ký ức tuổi thơ tôi gắn liền với chiếc rương gỗ mít nâu sẫm của ông nội. Cứ vào mỗi dịp tháng Tư hay những ngày kỷ niệm lớn, ông lại cẩn thận mở rương, lấy ra chiếc bình tông nhôm đã xỉn màu, trên thân chi chít những vết móp sâu cùng dòng chữ khắc vội bằng đầu lưỡi lê: “Vạn Tường - 1965”.

Khi tôi còn là một đứa trẻ, tôi chỉ thấy đó là một món đồ cũ kỹ không còn nguyên vẹn. Nhưng mỗi lần nhìn ông cầm chiếc bình bằng đôi bàn tay run rẩy chằng chịt vết chai sần, nhẹ nhàng lau từng góc cạnh bằng tấm vải mềm, tôi nhận ra trong món đồ bình dị ấy chứa đựng cả một thời tuổi trẻ bão lửa của ông và của cả một thế hệ kiên trung.

2. Lời kể từ trận địa năm ấy Năm 1965, khi tiếng gọi thiêng liêng của non sông vang vọng khắp dải đất miền Trung, ông nội tôi vừa tròn hai mươi tuổi – độ tuổi đẹp nhất của đời người. Chàng trai làng chài nghèo đất Quảng gác lại bút nghiên và những ước mơ mộc mạc, cùng đồng đội bước vào chảo lửa Vạn Tường – mảnh đất Bình Sơn rực lửa kiên cường.

Ông kể, trong những ngày đối đầu ác liệt với bom cày đạn xới, nguồn nước ngọt trở nên quý giá vô ngần. Chiếc bình tông nhôm này chính là vật bất ly thân tiếp thêm nhựa sống cho cả tiểu đội. Giữa trận địa mù mịt khói súng, dưới cái nắng chang chang của dải đất cát miền Trung khô cháy, một ngụm nước chuyền tay nhau qua chiếc nắp bình nhỏ là sự sẻ chia sinh tử của tình đồng chí. Có những người lính trẻ trước khi trút hơi thở cuối cùng bên mép giao thông hào chỉ kịp trao lại chiếc bình cho đồng đội với lời dặn: “Anh giữ lấy mà uống để tiếp tục tiến lên, nhớ về thăm mẹ giùm em…”.

Vết móp lớn nhất trên thân bình chính là dấu vết của một mảnh đạn pháo găm trúng thắt lưng ông trong đợt phản kích ác liệt. Chiếc bình tông vô tình trở thành tấm lá chắn cứu mạng ông nội trong gang tấc. Máu của ông và đồng đội đã hòa vào đất cát quê hương để dệt nên bản anh hùng ca bất diệt của đất Quảng anh hùng.

3. Sự hồi sinh từ tro tàn Chiến tranh qua đi, ông nội trở về đời thường mang theo những vết thương trên da thịt mỗi khi trái gió trở trời, nhưng điều đau đáu nhất trong ông là nhiều đồng đội cùng tuổi đôi mươi ngày ấy đã vĩnh viễn nằm lại nơi rừng sâu, bãi cát. Đất nước thống nhất, từ hoang tàn đổ nát, những cánh đồng mía bãi dâu ven sông Trà lại xanh ngắt một màu hy vọng, những nhịp cầu hiện đại vươn mình nối đôi bờ quê hương Quảng Ngãi.

Thế nhưng, quá khứ chưa bao giờ bị lãng quên. Ông dạy tôi rằng hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có; mỗi tấc đất, mỗi dòng sông dưới chân ta đều thấm đẫm máu xương và khát vọng hòa bình cháy bỏng của lớp lớp cha anh đi trước.

4. Tiếp nối ngọn lửa tuổi trẻ hôm nay Là một sinh viên lớn lên khi tiếng súng đạn đã lùi xa, được sống trong hòa bình, được học tập và tiếp cận với chân trời tri thức rộng mở, tôi từng nghĩ chiến tranh là điều gì đó rất xa xôi. Nhưng qua câu chuyện của ông nội và chiếc bình tông bạc màu, tôi thấu hiểu sâu sắc rằng: “Câu chuyện thời hoa lửa” không phải là câu chuyện khép lại của ngày hôm qua, mà là ngọn đuốc soi đường cho hôm nay và mai sau.

Lòng yêu nước của thế hệ trẻ chúng tôi ngày nay có thể không cần phải xông pha nơi bom rơi lửa đạn, nhưng phải được cụ thể hóa bằng khát vọng cống hiến, bằng ý chí vượt khó, bằng tinh thần trách nhiệm với xã hội và lòng tự hào dân tộc sâu sắc. Chúng tôi nỗ lực trên giảng đường, trau dồi tri thức và đạo đức để xây dựng quê hương Quảng Ngãi nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với sự hy sinh vô giá của thế hệ đi trước.

Chiếc bình tông nhôm vẫn nằm yên nơi góc tủ, nhưng câu chuyện về lòng dũng cảm, sự sẻ chia và lý tưởng sống cao đẹp của ông sẽ mãi là ngọn lửa ấm áp, cháy rực trong trái tim tôi trên mọi bước đường tương lai.