BÌNH TRỊ THIÊN NĂM ẤY

Gió Lào vẫn thổi rát mặt, mang theo cái nắng như đổ lửa xuống mảnh đất Bình Trị Thiên. Những cánh rừng cháy xém, những triền cát trắng trải dài, và những dòng sông đỏ nặng phù sa – tất cả như in hằn dấu vết của chiến tranh. Nhưng cũng chính nơi đây, trong những năm tháng ác liệt nhất, đã sáng lên ý chí kiên cường của quân và dân ta. Năm ấy, vào khoảng đầu những năm 1970, vùng Bình Trị Thiên là chiến trường trọng điểm. Địch dồn lực lượng lớn, mở nhiều cuộc hành quân càn quét với tham vọng “bình định” vùng đất này. Máy bay gầm rú trên bầu trời ngày đêm, pháo từ các căn cứ liên tục dội xuống. Làng mạc bị tàn phá, ruộng đồng cháy khô, nhưng con người thì không bao giờ chịu khuất phục. Ở một làng nhỏ ven sông Bến Hải, có anh bộ đội tên là Hòa. Anh vốn là con của một gia đình nông dân nghèo, lớn lên trong tiếng bom đạn, chứng kiến bao cảnh đau thương nên sớm tham gia cách mạng. Đơn vị của anh được giao nhiệm vụ bám trụ địa bàn, vừa chiến đấu, vừa bảo vệ dân. Một buổi chiều, khi ánh nắng còn chưa tắt hẳn, tin báo về: địch chuẩn bị mở cuộc càn lớn vào làng. Chúng có xe bọc thép, trực thăng yểm trợ, lại có cả lính biệt kích dẫn đường. Tình hình rất nguy cấp. Hòa cùng đồng đội nhanh chóng họp bàn. Anh nói, giọng trầm nhưng dứt khoát:
“Không thể để chúng vào làng. Dân mình còn ở đó. Phải chặn từ ngoài.” Kế hoạch được triển khai ngay trong đêm. Dân làng – từ cụ già đến thanh niên – đều tham gia. Người đào hầm, người gài chông, người vận chuyển lương thực. Có những bà mẹ gánh từng bao gạo, từng can nước băng qua đường rừng tối om, không một lời than vãn. Trong số đó có mẹ Lý – một người phụ nữ đã ngoài 50 tuổi. Chồng mất sớm, con trai duy nhất cũng đã hy sinh. Nhưng mẹ vẫn ngày ngày tham gia nuôi giấu cán bộ, tiếp tế cho bộ đội. Mỗi lần gặp Hòa, mẹ chỉ nói giản dị:
“Các con còn thì đất này còn.” Rạng sáng hôm sau, tiếng trực thăng bắt đầu quần thảo trên bầu trời. Địch đổ quân xuống cánh đồng phía ngoài làng. Từng tốp lính lăm lăm súng tiến vào, phía sau là xe bọc thép gầm rú. Nhưng chúng không ngờ rằng, cả vùng đất này đã trở thành một trận địa. Tiếng súng nổ vang. Những loạt đạn bất ngờ từ các hầm bí mật khiến địch rối loạn. Mìn nổ, chông bật lên, xe bọc thép bị chặn lại. Hòa cùng đồng đội lợi dụng địa hình quen thuộc, đánh nhanh, rút gọn, khiến địch không kịp trở tay. Trận chiến kéo dài suốt nhiều giờ. Bom đạn trút xuống dữ dội, đất đá tung lên mù mịt. Nhưng quân ta vẫn kiên cường bám trụ. Có lúc, một mũi địch bất ngờ vòng ra phía sau, tiến gần khu dân cư. Nếu để chúng lọt vào, hậu quả sẽ rất lớn. Không chút do dự, Hòa dẫn một tổ nhỏ lao ra chặn đánh. Dưới làn đạn dày đặc, anh vẫn bình tĩnh chỉ huy, từng bước đẩy lùi địch. Một quả đạn nổ gần đó, đất đá văng lên, Hòa bị thương ở vai. Máu thấm đỏ áo, nhưng anh vẫn cắn răng tiếp tục chiến đấu. “Còn sống là còn đánh!” – anh hét lên, như truyền lửa cho đồng đội. Cuối cùng, sau nhiều giờ giao tranh, địch buộc phải rút lui. Trận càn thất bại. Khi tiếng súng lắng xuống, làng quê hiện ra với nhiều vết tích tan hoang. Nhưng điều quan trọng nhất là dân vẫn còn, làng vẫn còn. Mẹ Lý cùng bà con chạy ra đón bộ đội. Nhìn thấy Hòa bị thương, mẹ vội vàng đỡ anh:
“Con ơi, đau lắm không?” Hòa cười, dù gương mặt còn lấm bụi và mồ hôi:
“Không sao đâu mẹ. Làng mình vẫn yên rồi.” Mẹ Lý không nói gì, chỉ lặng lẽ lau vết máu trên vai anh, đôi mắt đỏ hoe nhưng ánh lên niềm tự hào. Những ngày sau đó, cuộc sống dần trở lại. Dân làng sửa lại nhà cửa, gieo lại mầm lúa trên những thửa ruộng vừa bị bom cày xới. Bộ đội tiếp tục bám trụ, chuẩn bị cho những trận chiến mới. Chiến tranh vẫn còn đó, gian khổ vẫn chưa qua. Nhưng trong lòng mỗi người, một niềm tin mãnh liệt đã được hun đúc: dù kẻ thù có mạnh đến đâu, cũng không thể khuất phục được ý chí của con người nơi đây. Hòa sau khi bình phục lại tiếp tục ra trận. Trước khi đi, anh ghé thăm mẹ Lý. Mẹ đưa cho anh một nắm cơm còn ấm, nói:
“Ăn đi con, rồi đánh cho thắng, để đất nước mình được yên.” Anh gật đầu, ánh mắt kiên định:
“Nhất định rồi mẹ.” Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc. Đất nước thống nhất. Vùng Bình Trị Thiên năm nào dần hồi sinh. Những cánh đồng xanh trở lại, những mái nhà mới mọc lên, trẻ con nô đùa trên con đường làng không còn tiếng bom rơi. Người ta vẫn kể lại câu chuyện về những năm tháng ấy – về những con người bình dị mà anh hùng. Về những người lính như Hòa, về những bà mẹ như mẹ Lý, về cả một vùng đất đã đứng vững giữa bão lửa. Bình Trị Thiên năm ấy không chỉ là một chiến trường ác liệt, mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, của tinh thần đoàn kết và ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam. Và mỗi khi gió Lào lại thổi qua, mang theo cái nóng bỏng rát quen thuộc, người ta như vẫn nghe đâu đây tiếng bước chân hành quân, tiếng gọi nhau trong đêm, và cả lời thề son sắt: “Còn đất, còn dân – là còn Tổ quốc.”