BỐ CÁI ĐẠI VƯƠNG PHÙNG HƯNG: TIẾNG GỌI NÚI RỪNG VÀ KHÁT VỌNG ĐỘC LẬP

Vào thế kỷ thứ VIII, tại vùng đất gò đồi Đường Lâm rậm rạp cỏ cây, dòng họ Phùng vốn là cự tộc thế tập làm quan Lang, giữ chức tù trưởng qua nhiều đời. Nơi đây đã sinh ra Phùng Hưng (tự Công Phấn, hiệu Đô Quân), một vị anh hùng hào kiệt có sức khỏe phi thường và khí phách dũng mãnh đặc biệt. Từ thuở thiếu thời, ông cùng hai người em trai là Phùng Hãi và Phùng Dĩnh nổi danh khắp vùng với sức mạnh có thể quật ngã hổ dữ, kéo lui trâu mộng. Phùng Hưng nổi tiếng nhất với câu chuyện dùng mưu kế đánh chết hổ dữ, mang lại sự bình yên cho bản quán. Khi cha mẹ cùng qua đời vào năm anh em tròn 18 tuổi, Phùng Hưng nối nghiệp cha trở thành hào trưởng đất Đường Lâm, được các châu ấp lân cận vô cùng tôn kính, mến phục.

Thời bấy giờ, ách cai trị của nhà Đường đè nặng lên An Nam đô hộ phủ. Đô hộ Cao Chính Bình thẳng tay vơ vét của cải, áp đặt sưu cao thuế nặng hà khắc khiến lòng người căm phẫn đến tột cùng. Ngọn lửa căm hờn âm ỉ bấy lâu bùng cháy dữ dội từ mảnh đất Đường Lâm dấy khởi. Đứng trước cảnh nước mất nhà tan, Phùng Hưng cùng hai người em quyết chí đứng lên giành lại giang sơn. Tương truyền, ba anh em lập một đàn tế cáo Ngọc Hoàng Thượng đế, bỗng có tiên ông cưỡi hạc từ mây ngũ sắc bước ra ban cho chiếc móng rồng cùng khối ngọc báu. Phùng Hưng đã chế tác móng rồng thành chuôi của thanh "Thiên linh kiếm" và khắc lên khối ngọc để làm chiếc ấn quốc bảo "Thiên bảo ấn" phò trợ giữ nước.

Phùng Hưng đi khắp nơi tổ chức các sới vật để chiêu mộ anh hào, tập hợp binh mã. Ông tự xưng là Đô Quân, Phùng Hãi xưng Đô Bảo và Phùng Dĩnh xưng Đô Tổng, chia nhau trấn giữ các nơi hiểm yếu. Khởi đầu từ việc làm chủ Đường Lâm, nghĩa quân nhanh chóng đánh chiếm Phong Châu, xây dựng căn cứ trường kỳ kháng chiến. Suốt hơn 20 năm ròng rã dạn dày sương gió, nghĩa quân kiên cường cầm cự và giao tranh quyết liệt với quân Đường.

Đến tháng 4 năm Tân Mùi (791), nhận thấy thời cơ đã chín muồi, dưới sự hiến kế của người cùng làng đầy mưu lược là Đỗ Anh Hàn, Phùng Hưng quyết định chuyển từ thế cầm cự sang tổng tấn công. Ông đặt đại bản doanh tại làng Triều Khúc, chia quân thành 5 đạo vây hãm thành Tống Bình. Cuộc chiến diễn ra vô cùng quyết liệt, Cao Chính Bình lo sợ cực độ trước vòng vây siết chặt, phát bệnh vàng da rồi chết. Nghĩa quân tiến vào giải phóng thành trì, giành lại quyền tự chủ. Phùng Hưng bước vào phủ Đô hộ, bắt tay chấn hưng đất nước, khôi phục phong tục mỹ tục.

Sự nghiệp trị nước của Phùng Hưng đang dang dở thì ông qua đời. Thương tiếc người chủ tướng dũng liệt, nhân dân và binh sĩ suy tôn ông là Bố Cái Đại Vương. Trong ngôn ngữ cổ, "Bố" nghĩa là Vua, "Cái" nghĩa là Lớn - danh hiệu "Bố Cái Đại Vương" chính là vị "Vua Lớn" trong lòng dân tộc, che chở như cha mẹ của nhân dân. Sự linh dị của Phùng Hưng còn truyền đến ngàn năm sau, khi ông hiển linh trong giấc mộng phò trợ Ngô Quyền trước trận chiến Bạch Đằng lịch sử năm 938. Phùng Hưng mãi mãi là tượng đài bất tử, người cắm lá cờ đỏ đầu tiên cho nền tự chủ nước nhà.