BỘ ĐỘI HẢI VÀ “MÓN NỢ” VỚI NHỮNG NGƯỜI NẰM LẠI CHARLIE

ĐOÀN XÃ RỜ KƠI

ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH

CĐ TRƯỜNG PTNT TH&THCS XÃ RỜ KƠI

Rờ Kơi, ngày 6 tháng 08 năm 2026

BÀI DỰ THI

“ CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA”

Họ và tên tác giả: CAO THỊ THƠ.

Chức vụ: Đoàn viên.

Đơn vị công tác: Chi đoàn Trường PTNT TH – THCS xã Rờ Kơi.

BỘ ĐỘI HẢI VÀ “MÓN NỢ” VỚI NHỮNG NGƯỜI NẰM LẠI CHARLIE

Có những người lính sau khi chiến tranh kết thúc đã trở về với cuộc sống đời thường. Nhưng có những người dù đã rời chiến trường hàng chục năm, trong tâm trí vẫn luôn có một nơi chưa bao giờ rời khỏi.

Với cựu chiến binh Lê Mạnh Hải, nơi ấy là Tây Nguyên.

Là Sa Thầy.

Là điểm cao 1015.

Là Charlie.

Và trên tất cả, đó là những người đồng đội đã nằm lại nơi này.

Một người lính trẻ đến Tây Nguyên

Năm 1971, khi tuổi đời chưa tròn 20, Lê Mạnh Hải nhập ngũ. Cuối năm 1971, ông cùng đơn vị của Sư đoàn 320 có mặt tại chiến trường B3 Tây Nguyên. Đó là những năm tháng khốc liệt của chiến tranh. Địa hình Tây Nguyên hiểm trở. Rừng núi rộng lớn, khí hậu khắc nghiệt. Công tác hậu cần vô cùng khó khăn. Người lính phải đối mặt với thiếu ăn, thiếu nước, thiếu muối và những điều kiện chiến đấu gian khổ. Nhưng khó khăn nhất vẫn là chiến trường.

Mùa Xuân – Hè năm 1972, chiến sự tại Bắc Tây Nguyên diễn ra ác liệt. Điểm cao 1015, còn gọi là Charlie hay Sạc Ly, nằm trên dãy Ngọc Bờ Biêng, thuộc địa bàn xã Rờ Kơi. Điểm cao 1049, còn gọi là Delta, thuộc khu vực Sa Thầy. Đây là những vị trí chiến lược trong hệ thống phòng thủ phía Tây sông Pô Kô.

Đối với những người lính trực tiếp tham gia chiến dịch, 1015 và 1049 không phải những con số. Đó là những ngọn núi mà mỗi bước chân đều có thể đối mặt với hiểm nguy. Đó là nơi đồng đội của họ đã ngã xuống.Lê Mạnh Hải đã chiến đấu tại những tọa độ ấy.

45 năm sau ngày trở lại

Chiến tranh kết thúc.Đất nước hòa bình. Những người lính năm xưa trở về với cuộc sống mới. Nhưng nhiều năm sau, những người lính Sư đoàn 320 vẫn nhớ về chiến trường Tây Nguyên. Họ muốn trở lại. Không phải để tìm chiến thắng. Không phải để kể công. Mà để tìm đồng đội.

Báo Quân đội nhân dân ghi lại rằng, 45 năm sau chiến dịch, Lê Mạnh Hải cùng những người lính cũ của Sư đoàn 320 trở lại chiến trường xưa. Những người trẻ nhất trong đoàn khi ấy cũng đã khoảng 65 tuổi, còn phần lớn đã ở tuổi gần 70.

Thời gian đã thay đổi tất cả. Những cánh rừng năm xưa vẫn còn đó, nhưng chiến trường đã khoác lên mình màu xanh mới. Những người lính bước đi chậm hơn. Mái tóc đã bạc. Nhưng ký ức thì vẫn nguyên vẹn. Đối với họ, trở lại chiến trường xưa giống như trở lại một phần tuổi trẻ.

Những nhà bia trên đỉnh núi. Điều khiến câu chuyện về Lê Mạnh Hải đặc biệt không chỉ nằm ở việc ông trở lại chiến trường. Ông và các đồng đội còn muốn làm một điều cụ thể hơn: dựng nơi tưởng niệm cho những người đã nằm lại.

Năm 2017, sau quá trình khảo sát và lựa chọn địa điểm, các cựu chiến binh Sư đoàn 320 khu vực Nghệ An – Hà Tĩnh do Lê Mạnh Hải phụ trách đã lên điểm cao 1015 và 1049.

Họ dựng lều.

Cõng đá.

Đào móng.

Trực tiếp thi công.

Ở tuổi mà lẽ ra con người đã có thể nghỉ ngơi, những người lính già lại trở về với công việc nặng nhọc trên núi.

Báo Quân đội nhân dân ghi nhận những cựu chiến binh trực tiếp tham gia dựng nhà bia đã ở tuổi ngoài 70. Có những người sức khỏe không còn tốt, Có người mang bệnh. Nhưng họ vẫn đi. Bởi họ nghĩ rằng mình còn sống thì phải làm một điều gì đó cho những người đã không thể trở về. Nhà bia trên điểm cao 1015 vì thế không đơn thuần là một công trình, nó là một lời hẹn với đồng đội. Là một nén nhang bằng đá. Là nơi để những người trở về có thể nói với những người nằm lại rằng: chúng tôi vẫn nhớ các anh.

“Món nợ” không thể quên

Trong câu chuyện về Lê Mạnh Hải, người ta thường nhắc đến hai chữ “tình đồng đội”, có lẽ đối với những người lính từng chiến đấu ở 1015, tình đồng đội còn lớn hơn một tình cảm.

Nó giống như một món nợ.

Một món nợ không thể trả bằng tiền.

Không thể trả bằng lời nói.

Chỉ có thể trả bằng sự ghi nhớ.

Bằng những chuyến trở lại.

Bằng việc tìm kiếm thông tin.

Bằng việc xây dựng những nơi tưởng niệm.

Bằng việc kể lại cho thế hệ sau biết rằng đã từng có những người trẻ nằm lại trên những ngọn núi này. Chính vì vậy, Lê Mạnh Hải tiếp tục gắn bó với Sa Thầy. Đồng bào nơi đây coi ông như một người thân.

Báo Quân đội nhân dân từng ghi nhận đồng bào Sa Thầy luôn mong đón ông trở lại. Năm 2018, ông được Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum tặng bằng khen vì những đóng góp trong xây dựng truyền thống lịch sử địa phương.

Điều ấy cho thấy mối quan hệ giữa người lính và mảnh đất từng là chiến trường đã vượt qua giới hạn của thời gian.

Khi người lính già trở về Rờ Kơi. Có một hình ảnh rất đẹp trong câu chuyện về Lê Mạnh Hải. Đó là hình ảnh người lính già trở lại dưới chân điểm cao. Ông nhìn lên núi. Phía trên là nơi những đồng đội từng chiến đấu. Phía dưới là dòng sông Sa Thầy.Xung quanh là rừng núi xanh thẳm. Mọi thứ hôm nay đã bình yên, người lính già hiểu rằng sự bình yên ấy không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi trẻ, bằng máu bằng những người đã nằm lại.

Năm 2026, trong một chuyến tưởng niệm tại điểm cao 1015, Lê Mạnh Hải tiếp tục kể lại ký ức chiến trường cho các đoàn công tác và thế hệ trẻ. Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ngãi ghi nhận ông xúc động khi nhắc lại những người lính năm xưa đã xác định lên điểm cao là có thể không trở về, nhưng vẫn chiến đấu.

Câu chuyện dành cho học sinh Rờ Kơi

Với học sinh Rờ Kơi, câu chuyện về Lê Mạnh Hải không chỉ là câu chuyện về một cựu chiến binh, còn là câu chuyện về chính địa danh các em có thể nhìn thấy trên bản đồ quê hương. Điểm cao 1015 không xa lạ, nằm trên mảnh đất Rờ Kơi, phía sau tên gọi “1015” là cả một phần lịch sử.

Mỗi lần các em đến thăm nhà bia, thắp một nén hương, các em không chỉ tưởng nhớ những người đã hy sinh. Các em đang học một bài học về lòng biết ơn, có những bài học không cần bảng đen, không cần phấn trắng, không cần bài kiểm tra.

Chỉ cần đứng trước một nhà bia giữa đại ngàn, nghe một người lính già kể chuyện, các em sẽ hiểu vì sao phải biết trân trọng hòa bình. Lê Mạnh Hải và những người đồng đội đã trở lại Charlie khi tóc đã bạc. Họ cõng đá lên núi để dựng bia, điều họ muốn dựng lên không chỉ là một công trình, họ muốn dựng lên trong lòng thế hệ sau một ký ức. Để những người đã hy sinh không bị quên. Để một vùng đất từng chìm trong khói lửa hôm nay trở thành nơi giáo dục truyền thống, để mỗi người khi đặt chân đến Rờ Kơi đều hiểu rằng:

Có những người đã đi qua tuổi trẻ của mình để chúng ta có được tuổi trẻ trong hòa bình.