BỘ KIM CHỈ CỦA NGƯỜI QUÂN Y

BỘ KIM CHỈ CỦA NGƯỜI QUÂN Y

Trong các bảo tàng về chiến tranh, bên cạnh những khẩu súng, chiếc mũ cối hay ba lô bạc màu, đôi khi người xem bắt gặp một chiếc hộp nhỏ bằng nhôm hoặc bằng sắt, bên trong chỉ có vài cây kim khâu, một cuộn chỉ và chiếc kéo bé xíu. Đó là bộ kim chỉ của quân y – một vật dụng giản dị nhưng gắn với biết bao câu chuyện cảm động nơi chiến trường.

Trong điều kiện chiến tranh, đặc biệt ở các bệnh xá dã chiến trên tuyến Trường Sơn và chiến trường miền Nam, thuốc men và dụng cụ y tế luôn trong tình trạng thiếu thốn. Mỗi cán bộ quân y đều phải mang theo túi dụng cụ cá nhân, trong đó bộ kim chỉ là vật không thể thiếu. Nó không chỉ dùng để khâu quần áo, màn, võng hay ba lô bị rách, mà trong nhiều trường hợp còn hỗ trợ xử lý cấp cứu khi chưa có đủ phương tiện y tế.

Trong Nhật ký Đặng Thùy Trâm và hồi ký của nhiều bác sĩ quân y, có thể thấy rõ sự thiếu thốn ấy. Những ca mổ được tiến hành dưới hầm hoặc trong lán giữa rừng. Dụng cụ phẫu thuật được sử dụng hết sức tiết kiệm, sau mỗi ca đều được rửa sạch, luộc khử trùng rồi cất giữ cẩn thận để dùng cho người bệnh tiếp theo. Mỗi cuộn chỉ, mỗi cây kim đều được trân trọng vì biết rằng phải rất lâu mới có thể nhận thêm từ tuyến sau.

Có lần, sau một trận càn, bệnh xá phải di chuyển gấp. Tất cả thuốc men và dụng cụ được chia nhỏ cho từng người mang theo. Người giữ túi kim chỉ luôn đi cuối cùng để kiểm tra xem còn ai cần vá lại quai ba lô, dây võng hay băng đeo cáng thương binh trước khi lên đường. Chỉ vài mũi khâu đơn giản cũng có thể giúp một chiếc ba lô tiếp tục đồng hành hàng trăm kilômét nữa.

Đối với người lính, bộ kim chỉ còn là phương tiện tự chăm sóc bản thân. Sau nhiều ngày hành quân, quần áo thường bị gai rừng làm rách, quai dép cao su bị đứt hoặc tăng võng sờn mép. Những lúc nghỉ chân hiếm hoi, mọi người lại ngồi quây quần, người vá áo, người khâu lại chiếc túi, người sửa chiếc màn. Không khí ấy khiến cuộc sống giữa chiến trường trở nên gần gũi như một gia đình.

Nhiều cựu chiến binh sau này kể rằng họ vẫn nhớ hình ảnh các nữ y tá luôn mang theo chiếc túi nhỏ đựng kim chỉ. Khi không băng bó thương binh, các chị lại lặng lẽ vá giúp bộ quần áo đã sờn vai của đồng đội hay khâu lại chiếc mũ cối bị rách quai. Đó là những việc làm rất bình thường nhưng chứa đựng sự quan tâm và tình đồng chí sâu sắc.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều bộ kim chỉ đã được trao tặng cho các bảo tàng. Chúng nhỏ bé đến mức nếu không để ý, người xem rất dễ đi qua. Nhưng khi biết câu chuyện phía sau, ai cũng hiểu rằng những vật dụng ấy từng góp phần giữ gìn sự sống, giúp bộ đội tiếp tục hành quân và hoàn thành nhiệm vụ trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn.

Ngày nay, khi mọi vật dụng đều có thể dễ dàng mua mới, thật khó hình dung rằng một cây kim hay một cuộn chỉ từng được sử dụng hết sức tiết kiệm. Chính từ sự tiết kiệm ấy, chúng ta càng cảm nhận rõ hơn ý chí vượt khó và tinh thần sáng tạo của thế hệ đi trước.

Bộ kim chỉ của người quân y không phải là hiện vật lớn lao. Nhưng nó nhắc nhở chúng ta rằng chiến tranh không chỉ có tiếng súng và khói lửa. Chiến tranh còn có những đôi bàn tay khéo léo, những mũi kim lặng lẽ vá lại chiếc áo rách, chiếc võng sờn và cả niềm tin của những người lính đang ngày đêm chiến đấu vì độc lập của Tổ quốc.