BÓ NGÔ CUỐI CÙNG

Câu chuyện thời hoa lửa nơi hậu phương kháng chiến Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những ký ức về một thời “hoa lửa” vẫn còn in đậm trong tâm trí nhiều người dân quê tôi. Đó không chỉ là những trận đánh ác liệt, mà còn là những hy sinh thầm lặng nơi hậu phương – nơi mỗi hạt gạo, mỗi củ khoai, mỗi bó ngô đều mang theo nghĩa tình sâu nặng đối với cách mạng.

Trong số những câu chuyện ấy, hình ảnh “bó ngô cuối cùng” mà bà Chảo Tả Mẩy, sinh năm 1950, hiện sống tại thôn Ky Quan san ,xã Mường Hum , tỉnh Lào Cai , kể lại vẫn khiến em rất xúc động.

Bà Mẩy là người trực tiếp chứng kiến và tham gia nuôi giấu, giúp đỡ bộ đội trong những năm kháng chiến, đồng thời là mẹ của một người con nhập ngũ khi đất nước còn chìm trong bom đạn. Nhắc lại những năm tháng ấy, bà bảo đó là quãng đời gian khó nhưng không thể nào quên.

Bà kể rằng, khi chiến tranh diễn ra ác liệt, cuộc sống của người dân trong thôn vô cùng thiếu thốn. Ruộng nương bị bom đạn tàn phá, lương thực hiếm hoi, bữa ăn nhiều khi chỉ có cháo loãng hoặc ngô độn. Dẫu vậy, trong mỗi gia đình, ai cũng ý thức rõ rằng còn bộ đội ngoài mặt trận thì hậu phương không thể chùn bước.

Một buổi tối cuối năm, khi đơn vị bộ đội hành quân qua làng để chuẩn bị cho một trận đánh lớn, cán bộ xã vận động nhân dân góp lương thực tiếp tế. Lúc đó, trong nhà bà Mẩy chỉ còn lại một bó ngô khô treo trên gác bếp – phần lương thực cuối cùng để nuôi cả gia đình trong những ngày tới. Bà nhớ rất rõ ánh mắt đắn đo của mọi người, bởi nếu mang bó ngô ấy đi, gia đình sẽ càng thêm thiếu thốn. Sau một hồi suy nghĩ, bà Mẩy lặng lẽ tháo bó ngô xuống, gói cẩn thận rồi mang ra điểm tập kết. Bà nói: “Bộ đội ngoài kia còn gian khổ hơn mình nhiều. Nếu các anh không có sức mà đánh giặc thì làng mình cũng chẳng yên.” Bó ngô cuối cùng ấy được nấu thành những nồi cháo lớn, chia cho bộ đội trước giờ xuất phát. Ngày hôm sau, đơn vị lên đường. Không ít người trong số họ đã hy sinh hoặc bị thương trong trận đánh. Khi nghe tin chiến thắng được báo về, bà Mẩy vừa mừng vừa lo, thầm cầu mong cho những người lính đã ăn bát cháo từ bó ngô của mình được bình an trở về.

Nhiều năm sau, đất nước hòa bình, một người lính trong đơn vị năm ấy tìm về thôn Ky Quan San . Ông cho biết mình sinh năm 1952, là cựu chiến binh, từng được nhân dân địa phương cưu mang. Gặp lại bà Mẩy , ông xúc động nói: “Chúng tôi không quên được bát cháo ngô hôm ấy. Nhờ sự đùm bọc của bà con mà anh em có thêm sức mạnh để hoàn thành nhiệm vụ.” Nghe vậy, bà Mẩy chỉ cười hiền. Với bà, việc làm năm xưa là điều tự nhiên, là trách nhiệm của người dân đối với cách mạng. Bà bảo, thời ấy ai cũng nghèo, nhưng lòng yêu nước thì không ai thiếu.

Giờ đây, khi tuổi đã cao, bà Mẩy vẫn thường kể lại câu chuyện “bó ngô cuối cùng” cho con cháu và thanh thiếu niên trong thôn nghe. Bà mong thế hệ trẻ hiểu rằng, hòa bình hôm nay được đánh đổi không chỉ bằng xương máu nơi chiến trường, mà còn bằng sự hy sinh thầm lặng của biết bao con người bình dị nơi hậu phương. “Bó ngô cuối cùng” không chỉ là kỷ niệm của riêng bà Chảo Tả Mẩy, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, nghĩa tình cách mạng của nhân dân địa phương trong những năm tháng gian khổ. Câu chuyện ấy sẽ mãi nhắc nhở thế hệ hôm nay sống biết yêu thương, sẻ chia và trân trọng những giá trị mà cha ông đã đánh đổi cả cuộc đời để gìn giữ.