Bộ óc bách khoa toàn thư của khoa học cổ Việt Nam

Bộ óc bách khoa toàn thư của khoa học cổ Việt Nam

Lê Quý Đôn được mệnh danh là bộ óc bách khoa toàn thư lớn nhất của nước ta thời phong kiến. Khối lượng tác phẩm ông để lại vô cùng đồ sộ, bao trùm hầu hết các lĩnh vực của tri thức nhân loại thời bấy giờ: từ triết học, lịch sử, địa lý, văn học, luật pháp cho đến nông học, thiên văn học và ngôn ngữ học.

Trong lĩnh vực lịch sử và địa lý, tác phẩm tiêu biểu nhất là Đại Việt thông sử và Phủ biên tạp lục. Đại Việt thông sử là bộ sử biên niên viết về triều Lê sơ với cái nhìn khách quan, khoa học. Trong khi đó, Phủ biên tạp lục là một công trình khảo cứu vô giá về vùng đất Thuận Hóa – Phú Xuân (Đàng Trong) dưới góc nhìn toàn diện về địa lý, sản vật, thuế khóa, chính trị và quân sự. Về triết học và văn học, ông có các tác phẩm nổi tiếng như Vân đài loại ngữ – một bộ bách khoa toàn thư thu nhỏ ghi chép lại những hiểu biết uyên bác về vạn vật trời đất, và Quần thư khảo biện. Sự uyên bác của Lê Quý Đôn không chỉ ở lượng thông tin khổng lồ mà ông thu thập được, mà còn ở phương pháp tư duy sắc sảo, có tính chất phê phán và thực tiễn cao, vượt xa tầm nhìn của nhiều học giả đương thời.