BỘ QUẦN ÁO CỦA NHỮNG NGÀY XA NHÀ
BỘ QUẦN ÁO CỦA NHỮNG NGÀY XA NHÀ
Nếu hỏi Chẩu Thị Niêm nhớ nhất điều gì trong những năm tháng có lẽ bà sẽ không kể ngay về những ngày làm việc vất vả. Điều bà nhớ trước tiên lại là chuyện quần áo.
Ngày ấy còn trẻ, đi xa nhà, mỗi người chẳng có bao nhiêu đồ đạc. Một bộ quần áo có khi mặc đi mặc lại nhiều ngày. Công việc ngoài trời, lại thường xuyên tiếp xúc với đất đá nên quần áo rất nhanh bẩn. Chiều về, việc đầu tiên của nhiều chị em là tìm chỗ giặt quần áo.
Niêm kể, giặt xong còn phải tìm chỗ phơi. Có hôm trời nắng thì còn đỡ, chứ hôm nào mưa hoặc trời ẩm, quần áo mãi không khô. Sáng hôm sau có khi vẫn còn hơi ẩm nhưng đến giờ làm thì chẳng thể chờ được nữa.
“Ngày ấy có quần áo để mặc là quý rồi. Bẩn thì giặt, rách thì vá, chứ đâu có chuyện thích thì thay bộ khác như bây giờ.”
Bà vừa kể vừa cười.
Những người con gái ngày ấy dù đi làm việc vẫn rất ý thức chuyện giữ gìn quần áo. Áo rách một chút thì tìm kim chỉ khâu lại. Chỗ nào sờn quá thì lấy miếng vải khác vá vào. Có khi người này thiếu kim chỉ thì hỏi người kia.
Chuyện vá áo tưởng rất nhỏ nhưng lại khiến chị em gần nhau hơn.
Ngồi bên nhau, người khâu áo, người chải tóc, người kể chuyện quê nhà. Có hôm nói chuyện đến lúc quên cả giờ nghỉ.
Niêm nhớ có những lần vừa khâu xong một chỗ rách, sáng hôm sau mặc đi làm lại bị bẩn. Đến tối về lại giặt. Cứ như vậy, một bộ quần áo theo bà qua rất nhiều ngày.
Những năm ấy, chị em cũng hay nhắc đến gia đình. Ai có người thân gửi đồ lên thì mọi người cùng hỏi thăm. Một chiếc áo mới, một chiếc khăn hay đôi dép từ quê gửi lên cũng khiến người nhận vui cả ngày.
Niêm nói điều làm bà nhớ nhất là lúc đó chẳng ai nghĩ mình đang sống trong một thời kỳ đặc biệt. Mọi người chỉ biết hôm nay làm việc gì, tối ăn gì, quần áo có khô không, ngày mai có phải dậy sớm không.
Tuổi trẻ của họ cứ thế trôi qua trong những điều rất bình thường.
Sau này cuộc sống tốt hơn, quần áo không còn thiếu như trước. Một người có thể có nhiều bộ để thay. Nhưng Niêm bảo rằng mỗi lần nhìn những bộ quần áo mới, bà lại nhớ đến bộ quần áo cũ ngày xưa.
Bộ quần áo ấy đã bạc màu, có những chỗ từng được vá lại nhiều lần.
Nó không còn nữa.
Nhưng trong ký ức của bà, nó vẫn là bộ quần áo gắn với một quãng đời mà bà không bao giờ quên.
“Có lẽ mình nhớ không phải cái áo,” bà nói. “Mình nhớ những ngày mình còn trẻ.”
