Bộ râu "Hổ lửa" và bài học về sự nghiêm khắc

Thời gian: Khoảng năm 1974–1975

Địa điểm: Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên

Nhân vật: Thiếu tướng Vũ Lăng và Trung tướng Nguyễn Quốc Thước

Trong ký ức của nhiều cán bộ từng công tác tại Mặt trận Tây Nguyên, Thiếu tướng Vũ Lăng là người rất dễ nhận ra. Ông có bộ râu quai nón rậm, dáng người đậm chắc, giọng nói sang sảng và tác phong dứt khoát.

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước kể rằng trước khi gặp Vũ Lăng, ông đã nghe nhiều người nói: "Ông ấy nóng lắm, làm việc rất nghiêm, ai sơ suất là bị phê bình ngay." Chính vì vậy, khi biết mình sẽ làm việc trực tiếp với vị Tư lệnh mới, Nguyễn Quốc Thước không khỏi hồi hộp.

Những ngày đầu, ấn tượng ấy dường như đúng. Trong các cuộc giao ban, nếu phát hiện bản đồ tác chiến chưa chính xác hoặc số liệu chưa được kiểm tra kỹ, Vũ Lăng yêu cầu làm lại ngay. Ông không chấp nhận sự cẩu thả trong công tác tham mưu, bởi một sai sót nhỏ có thể phải trả giá bằng sinh mạng của chiến sĩ ngoài mặt trận.

Thế nhưng, sau nhiều tháng làm việc, Nguyễn Quốc Thước nhận ra điều khác biệt. Vũ Lăng nghiêm khắc với công việc, chứ không nghiêm khắc với con người.

Sau mỗi lần phê bình, ông đều gọi cán bộ ở lại để cùng phân tích nguyên nhân, chỉ cách khắc phục và động viên họ cố gắng hơn. Ông không để cấp dưới mang tâm lý mặc cảm hay sợ hãi.

Nguyễn Quốc Thước sau này viết rằng chính phong cách ấy đã giúp ông học được một bài học lớn về nghệ thuật chỉ huy: người lãnh đạo phải phân biệt rõ giữa lỗi của công việc và phẩm chất của con người.

Có lẽ vì vậy mà dù bị đồng đội gọi vui là "Hổ lửa", Vũ Lăng vẫn luôn nhận được sự kính trọng của cán bộ, chiến sĩ. Họ không sợ ông vì tính nóng, mà nể phục vì sự công tâm và trách nhiệm.

Nhiều năm sau, khi nhắc về Vũ Lăng, Nguyễn Quốc Thước vẫn khẳng định: điều ông học được nhiều nhất không phải là cách ra mệnh lệnh, mà là cách giữ kỷ luật đi đôi với lòng bao dung.

Giá trị của câu chuyện

Một người chỉ huy giỏi không phải là người ít phê bình, mà là người biết biến mỗi lần phê bình thành một bài học để cấp dưới trưởng thành.