Bộ sưu tập tranh “Khoảnh khắc chiến trường” của Đại tá, Họa sĩ Lương Mạnh Tâm

Bức tranh “Đọ sức” trưng bày tại phần khoảnh khắc chiến trường của Bảo tàng Công an nhân dân. Ảnh Bảo tàng CAND. Đại tá, Họa sĩ Lương Mạnh Tâm sinh năm 1937 tại Thuỷ Nguyên, Hải Phòng. Ngày 01/01/1954, đồng chí tham gia học lớp Sơ cấp Công an do Trường Công an Trung ương (nay là Học viện An ninh nhân dân) tổ chức tại Chiêm Hóa, Tuyên Quang. Từ năm 1955 đến năm 1967 đồng chí là cán bộ Đồn số 24, Công an Khu phố Hai Bà Trưng (nay là Công an quận Hai Bà Trưng), Hà Nội. Năm 1967, đồng chí Lương Mạnh Tâm được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Cuối năm 1967, đồng chí lên đường chi viện cho chiến trường miền Nam và được điều động về công tác tại Tiểu ban Tuyên huấn, Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam. Với nhiệm vụ chính là làm công tác tuyên huấn, đồng thời tham gia xây dựng các đội trật tự xã hội, xây dựng lực lượng Công an cơ sở và phát động phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc tại những địa bàn mới giải phóng. Sau ngày 30/4/1975, đồng chí Lương Mạnh Tâm tham gia công tác tiếp quản với nhiệm vụ đăng ký trình diện số đối tượng ngụy quân, ngụy quyền chế độ cũ tại Sài Gòn. Tháng 01/1976, đồng chí được Bộ Công an điều động ra Bắc, công tác tại Cục Cảnh sát Quản lý hành chính, Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an (nay thuộc Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội). Năm 1978, đồng chí Lương Mạnh Tâm được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Trưởng phòng Quản lý Cảnh sát khu vực và phát triển phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính, Tổng cục Cảnh sát. Năm 1985 là Trưởng phòng. Năm 1995, đồng chí nghỉ hưu theo chế độ. Trong thời gian đồng chí Lương Mạnh Tâm công tác tại Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, mặc dù không được đào tạo về hội họa, nhưng trước những tấm gương cán bộ, chiến sỹ và nhân dân anh dũng trong chiến đấu, cần cù trong lao động sản xuất và trước cảnh đẹp của quê hương đất nước… Đồng chí đã ghi lại cảm xúc của mình thông qua những tác phẩm hội họa. Tranh ký họa của ông như những thước phim sống động, chân thực về cuộc sống, con người trong cuộc kháng chiến giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, là minh chứng góp phần khẳng định lịch sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Những bức tranh ký họa của Họa sĩ Lương Mạnh Tâm luôn sáng ngời lên hình ảnh người chiến sĩ Công an nhân dân suốt đời “Vì nước quên thân, vì nhân dân phục vụ”.
Đại tá Lương Mạnh Tâm và vợ. Ảnh sưu tầm. Trong ký ức của Đại tá Lương Mạnh Tâm những ngày tháng công tác tại Ban An ninh Trung ương Công an Cục Miền Nam là những ngày tháng không thể nào quên. Trong chiếc balô của ông khi ấy không bao giờ thiếu tập giấy và cây bút. Ông vẽ bất cứ khi nào rảnh rỗi, bằng bất cứ chất liệu nào có được: bút mực, bút chì, bút bi; chính vì vậy, Lương Mạnh Tâm được đồng đội yêu mến gọi là anh Ba "họa sĩ". Vì điều kiện chiến tranh phải di chuyển thường xuyên, để thuận tiện mang bên mình nên hầu hết những bức tranh của ông thường có khổ nhỏ. Vẽ được bức nào, ông lại để trong túi nilon rồi cất vào hộp đạn bằng sắt của súng đại liên. Tuy vậy có những thời điểm chiến tranh khốc liệt như trong trận càn Đông Dương, một số bức tranh ông để dưới hầm đã bị mất vì hầm bị bom Mỹ đánh sập. Với người chiến sĩ Công an Lương Mạnh Tâm khi ấy, vẽ không chỉ là cách ông tìm được cho mình những phút giây bình yên giữa sự khốc liệt của chiến tranh, mà còn là cách ông ghi nhớ những kỷ vật gắn bó, những đồng đội đã cùng chiến đấu và những vùng đất đã cưu mang các chiến sĩ như con em trong nhà.
Đại tá, Họa sĩ Lương Mạnh Tâm tại lễ trao tặng Bộ sưu tập tranh ký họa cho Bảo tàng Công an nhân dân. Ảnh Bảo tàng CAND. Do điều kiện chiến tranh và mất mát, hỏng hóc qua thời gian, đến nay số lượng tranh chỉ còn lại 398 bức được thể hiện trên chất liệu giấy bằng nét vẽ chì và màu. Tháng 9/2013, biết đến Cuộc vận động sưu tầm và tuyên truyền kỷ vật lịch sử Công an nhân dân do Bộ Công an phát động, đồng chí Lương Mạnh Tâm đã hiến tặng toàn bộ số tranh cho Bảo tàng Công an nhân dân để lưu giữ và giới thiệu đến thế hệ mai sau về những khoảnh khắc chiến trường, những hình ảnh về một thời kỳ lịch sử hào hùng của dân tộc./. Nam Phong – Bảo tàng Công an nhân dân