Bộ trưởng, Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch: Rũ bỏ vinh hoa, bỏ mình nơi tuyến lửa (1909 - 1968)

Trong hàng ngũ những trí thức lớn đi theo cách mạng, Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch (quê ở Quy Nhơn, Bình Định) là một hình mẫu tận hiến vô cùng cao đẹp. Từng du học y khoa tại Pháp, lấy vợ là tiểu thư quý tộc Pháp, khi trở về Sài Gòn, ông sở hữu một phòng mạch danh tiếng, sống trong nhung lụa và sự trọng vọng bậc nhất của chính quyền thực dân. Thế nhưng, trái tim yêu nước đã khiến ông bí mật dùng chính phòng mạch của mình làm cơ sở liên lạc, hỗ trợ tài chính cho cách mạng.

Sau Cách mạng tháng Tám, Phạm Ngọc Thạch được Bác Hồ tin tưởng giao chức vụ Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong suốt kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ông đã đặt nền móng cho nền y học cách mạng, nghiên cứu các loại vắc-xin và phương pháp điều trị lao, sốt rét. Đỉnh cao của sự dấn thân là vào năm 1968, khi chiến trường miền Nam đang vô cùng khốc liệt, bộ đội ta hy sinh vì bom đạn thì ít mà tử vong vì căn bệnh sốt rét ác tính thì nhiều.

Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Y tế, ông hoàn toàn có thể ngồi ở Hà Nội để chỉ đạo. Nhưng Phạm Ngọc Thạch đã kiên quyết làm đơn xin vào chiến trường miền Nam, với tâm niệm: "Phải vào tận nơi, chịu đựng như anh em chiến sĩ thì mới tìm ra cách chữa bệnh". Ông khoác ba lô vượt Trường Sơn, vào sâu trong các khu căn cứ ngập nước, đầy muỗi vắt ở Tây Ninh để nghiên cứu thực địa. Tại đây, do cường độ làm việc quá sức và điều kiện khắc nghiệt, chính vị Bộ trưởng đáng kính ấy đã mắc bệnh sốt rét ác tính và hy sinh vào tháng 11 năm 1968. Sự ngã xuống của Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch là một khúc tráng ca tuyệt đẹp của người tri thức yêu nước, sẵn sàng đổi mạng sống của mình để cứu lấy sinh mạng cho hàng vạn người lính tiền phương.