Bộ trưởng Bộ Nội vụ đầu tiên của Việt Nam

Sau Cách mạng Tháng Tám, Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cần một người vừa nắm pháp lý – hành chính, vừa tổ chức, giữ trật tự để dựng nền nhà nước trong thế đối mặt “ba giặc”: đói, dốt, ngoại xâm. 6 nhiệm vụ cấp bách đã được nêu ngay tại phiên họp đầu tiên ngày 3.9.1945.

Ngày 28.8.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh thành lập nội các và cử tướng Võ Nguyên Giáp (34 tuổi) làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ – một ghế then chốt của bộ máy mới.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp trong lần ra mắt Chính phủ Cách mạng lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tháng 9.1945. (Ảnh: Tư liệu).

Tư liệu ngành nội vụ thể hiện, vị Bộ trưởng đầu tiên của Bộ có bằng cử nhân luật, từng hoạt động cách mạng bí mật, tổ chức lực lượng, nên đáp ứng yêu cầu vừa thiết lập khuôn khổ pháp lý, vừa xử trí các tình huống an ninh – trị an sau ngày giành chính quyền.

Mức độ tin cậy thể hiện ở việc Chủ tịch Hồ Chí Minh ủy quyền để Bộ trưởng Nội vụ thay mặt Chính phủ ký loạt 30 sắc lệnh trọng yếu ngay trong những tuần đầu. Sử sách ghi nhận, ông là “bộ trưởng duy nhất” được thay mặt Chính phủ ký các sắc lệnh quan trọng thời điểm ấy.

Chuỗi quyết sách sau đó cho thấy lựa chọn Bộ trưởng Bộ Nội vụ là chuẩn người – một người am hiểu luật, giỏi tổ chức để biến chủ trương thành hiệu lực pháp lý ngay lập tức.