Bom ba càng – Những người lính cảm tử giữ Thủ đô

Những ngày cuối năm 1946, Hà Nội không còn vẻ bình yên thường ngày.

Trên các con phố, người dân dựng chướng ngại vật.

Bàn ghế, giường tủ, gạch đá và những vật liệu có sẵn được sử dụng để tạo thành chiến lũy.

Các con đường bị đào phá.

Những hố chiến đấu xuất hiện.

Những chiến sĩ Vệ quốc đoàn chuẩn bị bước vào một cuộc chiến mà họ biết sẽ vô cùng gian khổ.

Đối phương có ưu thế lớn về vũ khí.

Xe tăng và xe bọc thép có thể tiến qua những tuyến phố, phá các chướng ngại vật và uy hiếp các vị trí phòng thủ.

Trong khi đó, lực lượng chiến đấu của ta thiếu súng chống tăng và các loại vũ khí hiện đại.

Một câu hỏi được đặt ra:

Làm thế nào để chống lại xe tăng bằng những thứ vũ khí mà ta đang có?

Trong điều kiện đó, bom ba càng được sử dụng.

Đây là một loại bom chống tăng được chế tạo để chiến đấu ở cự ly rất gần.

Tên gọi “ba càng” bắt nguồn từ hình dáng của bộ phận tiếp xúc phía trước.

Nhưng điều khiến loại vũ khí này trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở cấu tạo.

Mà nằm ở cách sử dụng.

Người chiến sĩ phải mang bom tiến sát xe tăng.

Khi đến khoảng cách thích hợp, người lính phải áp bom vào mục tiêu và kích nổ.

Điều đó đồng nghĩa với việc người sử dụng phải đối mặt với nguy hiểm cực lớn.

Không có khoảng cách an toàn.

Không có sự bảo vệ chắc chắn.

Chỉ có một người lính, một quả bom và một chiếc xe tăng đang tiến tới.

Trong những trận chiến tại Hà Nội, khi xe tăng và xe bọc thép xuất hiện, những chiến sĩ được giao nhiệm vụ đánh bom ba càng phải tìm cách tiếp cận mục tiêu.

Họ có thể phải ẩn sau một bức tường.

Nấp trong một căn nhà.

Chờ xe tăng đi qua.

Rồi bất ngờ lao ra.

Khoảnh khắc ấy diễn ra rất nhanh.

Người chiến sĩ phải vượt qua nỗi sợ của chính mình.

Phía trước là xe tăng.

Hai bên có thể là tiếng súng.

Xung quanh là tiếng nổ.

Nhưng người lính vẫn phải tiến lên.

Đó không phải là hành động của một con người không biết sợ.

Ngược lại, người lính cũng có gia đình, có quê hương, có những người thân đang chờ đợi.

Họ biết mình có thể không trở về.

Nhưng họ vẫn nhận nhiệm vụ.

Bởi nếu xe tăng vượt qua, tuyến phòng thủ có thể bị phá vỡ.

Một vị trí chiến đấu có thể bị chiếm.

Những người đồng đội phía sau có thể gặp nguy hiểm.

Vì vậy, có những người lính đã lựa chọn đứng ở nơi nguy hiểm nhất.

Trong số những hình ảnh nổi tiếng nhất của những ngày chiến đấu tại Hà Nội là hình ảnh chiến sĩ Vệ quốc đoàn ôm bom ba càng lao vào xe tăng Pháp.

Hình ảnh ấy về sau trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu của quân và dân Thủ đô.

Người lính với dáng người nhỏ bé đối diện với một chiếc xe tăng thép.

Sự tương phản ấy khiến hình ảnh trở nên đặc biệt.

Một bên là sức mạnh của máy móc.

Một bên là sức mạnh của con người.

Chiếc xe tăng có lớp thép bảo vệ.

Người chiến sĩ gần như không có gì ngoài lòng dũng cảm.

Nhưng chính lòng dũng cảm ấy đã tạo nên sức mạnh đặc biệt của những ngày đầu kháng chiến.

Bom ba càng không phải là vũ khí hoàn hảo.

Việc sử dụng nó đòi hỏi người lính phải áp sát mục tiêu và chịu nguy hiểm rất lớn.

Nhiều chiến sĩ đã hy sinh khi thực hiện nhiệm vụ.

Nhưng những sự hy sinh ấy đã góp phần ngăn chặn bước tiến của xe tăng đối phương tại nhiều vị trí.

Một trong những câu chuyện thường được nhắc đến là hình ảnh chiến sĩ Vệ quốc đoàn Phan Đình Giót?

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: Phan Đình Giót không phải là chiến sĩ sử dụng bom ba càng ở Hà Nội. Ông hy sinh tại chiến trường Điện Biên Phủ năm 1954.

Trong câu chuyện về bom ba càng ở Hà Nội, nhân vật thường được nhắc đến nổi bật nhất là chiến sĩ Nguyễn Văn Tập, người đã sử dụng bom ba càng đánh xe tăng Pháp trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến.

Hình ảnh người chiến sĩ ôm bom lao vào xe tăng đã được nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Khoản ghi lại và trở thành một trong những bức ảnh nổi tiếng về cuộc chiến đấu bảo vệ Hà Nội.

Bức ảnh ấy không chỉ ghi lại một khoảnh khắc chiến đấu.

Nó ghi lại tinh thần của cả một thế hệ.

Một thế hệ bước vào cuộc kháng chiến khi đất nước còn nghèo, vũ khí còn thiếu, nhưng ý chí bảo vệ độc lập lại vô cùng mạnh mẽ.

Tại Liên khu I Hà Nội, các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô đã chiến đấu trong điều kiện bị bao vây.

Mỗi căn nhà có thể trở thành một vị trí chiến đấu.

Mỗi con phố có thể trở thành một chiến tuyến.

Mỗi chướng ngại vật có thể trở thành nơi ngăn bước xe tăng.

Và mỗi người lính đều phải sẵn sàng chiến đấu đến cùng.

Bom ba càng vì thế không chỉ là một loại vũ khí.

Nó trở thành biểu tượng cho tinh thần “quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” của quân và dân Hà Nội trong những ngày đầu kháng chiến.

Những chiến sĩ sử dụng bom ba càng hiểu rằng mình đang thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.

Nhưng họ cũng hiểu rằng nếu không có người đứng ra ngăn xe tăng, những người phía sau sẽ phải đối mặt với nguy hiểm lớn hơn.

Đó là lý do họ bước lên.

Không phải vì họ không quý mạng sống.

Mà bởi họ đặt sự an toàn của đồng đội và vận mệnh của thành phố lên trên sự sống của chính mình.

Sau nhiều tuần chiến đấu, lực lượng ta ở Liên khu I Hà Nội thực hiện cuộc rút khỏi khu vực trung tâm theo chủ trương của cấp trên để bảo toàn lực lượng và tiếp tục cuộc kháng chiến lâu dài.

Những người lính đã chiến đấu trong các căn nhà, góc phố của Hà Nội tiếp tục bước vào một hành trình mới.

Cuộc kháng chiến còn kéo dài.

Những người từng ôm bom ba càng còn phải tiếp tục chiến đấu bằng nhiều loại vũ khí và phương thức khác.

Nhưng ký ức về những ngày đầu giữ Thủ đô vẫn còn đó.

Đó là những ngày mà vũ khí của ta còn rất thô sơ.

Nhưng lòng người thì không hề yếu.