Bốn cánh én giữa trời lửa

BỐN CÁNH ÉN GIỮA TRỜI LỬA

Buổi sáng ngày 16 tháng 9 năm 1966, sân bay Gia Lâm vẫn còn mang vẻ bình lặng của một buổi sáng Hà Nội. Nhưng với những người lính không quân, sự bình lặng ấy có thể kết thúc bất cứ lúc nào.

Bốn chiếc MiG-17 được chuẩn bị để xuất kích.

Trong đội hình hôm ấy có Đại đội trưởng Hồ Văn Quỳ, Đỗ Huy Hoàng, Nguyễn Văn Bảy và Võ Văn Mẫn. Họ biết phía trước mình là một đối thủ có ưu thế lớn về số lượng và trang bị.

Phía Mỹ sử dụng sáu chiếc F-105 và tám chiếc F-4C. Những chiếc máy bay này hiện đại, tốc độ cao và được trang bị nhiều vũ khí.

Còn phía Việt Nam chỉ có bốn chiếc MiG-17.

Nhưng trong chiến tranh, không phải lúc nào người có nhiều máy bay hơn cũng là người quyết định được trận đánh.

Bốn người lính nhìn nhau.

Họ thống nhất một cách đánh táo bạo.

Nếu địch đánh thấp để tránh radar thì ta cũng đánh thấp.

Bốn chiếc MiG-17 rời sân bay Gia Lâm, hướng về vùng trời Phả Lại.

Trên mặt đất, những người ở lại chỉ có thể dõi mắt theo những chấm nhỏ đang dần biến mất giữa bầu trời.

Trên cao, cuộc đối đầu bắt đầu.

Khi phát hiện máy bay Mỹ, Hồ Văn Quỳ ra lệnh cho các phi công bỏ thùng dầu phụ để máy bay nhẹ hơn, nhanh hơn và sẵn sàng chiến đấu.

Đội hình MiG-17 tách thành hai nhóm.

Hồ Văn Quỳ và Đỗ Huy Hoàng đối đầu với nhóm F-105.

Nguyễn Văn Bảy và Võ Văn Mẫn bám theo nhóm F-4.

Bầu trời Phả Lại trở thành một chiến trường chỉ rộng vài kilomet nhưng chứa đựng sự sống và cái chết của những người lính.

Những chiếc F-4 bắt đầu phóng tên lửa.

Tám quả tên lửa lao về phía đội hình MiG-17.

Chỉ một khoảnh khắc chậm trễ cũng có thể khiến một người không trở về.

Nhưng cả bốn chiếc MiG-17 đều tránh được.

Không có thời gian để mừng.

Họ tiếp tục áp sát.

Vấn đề lớn nhất của MiG-17 là tốc độ không thể so với những chiếc máy bay Mỹ hiện đại hơn. Nếu cố đuổi theo bằng tốc độ, họ sẽ thất thế.

Vì vậy, các phi công Việt Nam sử dụng một cách đánh khác.

Họ bay vòng tròn, chờ đối phương đi vào vị trí thuận lợi rồi cắt bán kính để áp sát.

Nguyễn Văn Bảy và Võ Văn Mẫn quần nhau với tốp F-4.

Ở phía bên kia, Hồ Văn Quỳ và Đỗ Huy Hoàng tiếp tục bám theo F-105.

Khoảng cách giữa những chiếc máy bay ngày càng thu hẹp.

Độ cao chỉ còn khoảng 700 mét.

Rồi thấp hơn nữa.

Cuộc chiến diễn ra ở độ cao khoảng 200 mét.

Ở độ cao ấy, người phi công gần như không có nhiều thời gian để sửa sai.

Một quyết định sai có thể là lần cuối cùng.

Nhưng Bảy vẫn giữ bình tĩnh.

Ông chờ chiếc F-4 tiến vào đúng vị trí.

Khi máy bay địch nằm trong tầm ngắm, ông khai hỏa.

Một chiếc F-4 trúng đạn.

Chiếc máy bay lao xuống phía bờ sông Phả Lại rồi bốc cháy.

Cùng lúc đó, Hồ Văn Quỳ cũng hạ được một chiếc F-4.

Hai chiếc máy bay Mỹ rơi xuống.

Nhưng cuộc chiến chưa kết thúc.

Bốn người vẫn phải đưa những chiếc MiG-17 trở về.

Không ai biết rằng dưới mặt đất, người dân đang chứng kiến trận đánh.

Khi chiếc máy bay địch bị bắn rơi, những người dân bên bờ sông đã chạy ra và vỗ tay mừng chiến thắng.

Trên bầu trời, những người lính vẫn tiếp tục nhiệm vụ.

Không có tiếng reo hò.

Không có thời gian để ăn mừng.

Chỉ có tiếng động cơ, tiếng súng và những mệnh lệnh ngắn gọn truyền qua vô tuyến.

Cuối cùng, bốn chiếc MiG-17 trở về.

Bốn người lính lại đứng trên mặt đất.

Có thể lúc ấy họ chỉ xem đó là một trận chiến mà mình vừa hoàn thành.

Nhưng nhiều năm sau, Hồ Văn Quỳ vẫn nhớ rất rõ ngày hôm ấy.

Ông nhớ người đồng đội Nguyễn Văn Bảy, một người phi công miền Nam chất phác, thật thà. Ông nhớ những lần cùng nhau bàn phương án tác chiến, những lần xuất kích và cả những khoảng thời gian hiếm hoi được sống như những người lính trẻ bình thường.

Có một điều đặc biệt trong những ký ức ấy.

Những người phi công thời đó gần như không có thời gian để nghỉ ngơi.

Sau mỗi trận đánh, họ lại chuẩn bị cho trận tiếp theo.

Khi không xuất kích, Nguyễn Văn Bảy lại tự tập ngắm, tập bắn và nghiên cứu cách đánh.

Chiến tranh không cho họ nhiều lựa chọn.

Họ chỉ biết rằng khi có lệnh, mình phải cất cánh.

Ngày 16 tháng 9 năm 1966 trở thành một trong những ký ức mà Hồ Văn Quỳ không thể quên.

Bởi đó không chỉ là một trận không chiến.

Đó là câu chuyện của bốn con người đã đặt niềm tin vào nhau giữa một bầu trời đầy nguy hiểm.

Nhiều năm sau chiến tranh, những người lính ấy mỗi người đi một con đường.

Nguyễn Văn Bảy tiếp tục trở thành một phi công nổi tiếng với bảy lần bắn rơi máy bay Mỹ. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp quản sân bay Cần Thơ rồi tham gia công tác tại Tân Sơn Nhất và Biên Hòa.

Khi nghỉ hưu, ông trở về quê nhà Đồng Tháp, sống cuộc đời giản dị của một người nông dân.

Còn Hồ Văn Quỳ cũng tiếp tục công tác trong ngành không quân rồi nghỉ hưu.

Chiến tranh đã đi qua.

Những chiếc MiG-17 ngày nào không còn bay trên bầu trời Phả Lại.

Những tiếng còi báo động cũng trở thành ký ức.

Nhưng tình đồng đội của những người từng cùng nhau cất cánh vẫn còn ở lại.

Có lẽ điều đáng nhớ nhất về những người lính thời hoa lửa không chỉ là họ đã bắn rơi bao nhiêu máy bay hay lập được bao nhiêu chiến công.

Mà là trong những thời khắc sinh tử nhất, họ biết phía sau mình có đồng đội.

Và khi một người lao vào trận đánh, họ biết rằng những người còn lại cũng đang ở đó.

Bốn chiếc MiG-17 năm ấy đã bay giữa một bầu trời đầy lửa.

Bốn con người đã cùng nhau đi qua một khoảnh khắc sinh tử.

Rồi chiến tranh kết thúc.

Nhưng câu chuyện về bốn cánh én giữa trời lửa vẫn còn được kể lại như một ký ức về một thế hệ đã sống, chiến đấu và đặt tình đồng đội lên giữa những năm tháng khốc liệt nhất của lịch sử.