BÓNG DÁNG NGƯỜI LÍNH TRONG ĐỜI SỐNG HÔM NAY (1)
Từ điểm nhìn của thế hệ sau, câu chuyện tái hiện cách người lính Anh hùng năm xưa bước vào đời sống thời bình, mang ký ức chiến trường để tiếp tục cống hiến và trở thành nguồn cảm hứng lặng thầm cho cộng đồng.
Tôi gặp ông Liêm lần đầu không phải giữa những buổi lễ trang trọng, mà ở sân đình làng trong một buổi chiều rất bình thường. Ông mặc chiếc áo bộ đội đã sờn màu, tay chống cây gậy gỗ, chậm rãi bước qua đám trẻ đang chơi đá cầu. Không ai nghĩ người đàn ông có dáng đi hơi nghiêng ấy từng chỉ huy chiếc xe tăng 363 tiến thẳng vào trung tâm thị xã Phước Long, mở đầu cho bước ngoặt chiến lược của cuộc kháng chiến.
Sau năm 1987 về nghỉ hưu, ông trở lại quê hương với hành trang đặc biệt: thương tật 4/4 và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng ông bảo, những tấm huy chương chỉ là phần nhìn thấy; còn phần đời lớn hơn là sống tiếp giữa xóm làng, làm người công dân hữu ích. Ông tham gia Hội Cựu chiến binh xã, đi từng ngõ vận động bà con giữ gìn an ninh, giúp đỡ gia đình chính sách, dựng lại những công trình nhỏ như đường bê tông, nhà tình nghĩa. Những việc ấy lặng lẽ như dòng sông sau mùa lũ.
Đời sống hôm nay soi rất rõ bóng dáng của người lính trong ông. Mỗi sáng, ông vẫn dậy sớm tập vài động tác để giữ sức khỏe; chiều lại ra nhà văn hóa trò chuyện với lớp trẻ. Ông không kể nhiều về chiến công, mà nói về kỷ luật, về tình đồng đội, về cách sống thẳng ngay. Ông thường nhắc câu chuyện Phước Long để giải thích giá trị của sự bình tĩnh trước khó khăn, chứ không nhằm tôn vinh riêng mình.
Trong gia đình, ông là người ông hiền hậu. Bữa cơm có rau vườn, con cháu quây quần, ông kể những mẩu chuyện nhỏ: ngày ở Trường Sơn ăn cơm độn, chia nhau từng ngụm nước; khi chuyển sang Tăng thiết giáp phải học rất nhanh để làm chủ cỗ máy. Con cháu nghe để hiểu rằng hòa bình không tự nhiên có, mà được giữ bởi những con người từng đi qua lửa đạn.
Ông Dương Hồng Hải – Chủ tịch Hội CCB xã – nói ở quê, ông Liêm là tấm gương sáng truyền cảm hứng. Tôi nghĩ chữ “gương sáng” ấy đúng, vì ông không đứng trên bục cao, mà ở ngay giữa đời sống, nơi người Anh hùng vẫn sống như người hàng xóm gần gũi.
Thỉnh thoảng, có đoàn về thăm, hỏi lại trận đánh năm 1975, ông mới mở cánh cửa ký ức. Ông kể về giây phút tiến công giữa vòng vây, về niềm tin vào đồng đội. Nhưng kể xong, ông lại trở về với công việc của xã, như thể lịch sử đã hòa vào cuộc sống.
Nhìn ông hôm nay, tôi hiểu rằng bóng dáng người lính không chỉ ở chiến trường, mà còn trong cách sống thời bình: giản dị, trách nhiệm và yêu nước bền bỉ. Những bước đi hơi nghiêng của ông trên con đường làng chính là nhịp nối giữa hai thời đại – thời hoa lửa và thời hòa bình.
