Bông hoa dại trên mũ tai bèo

Tại chiến trường Bình Định năm 1967, có một nữ thanh niên xung phong tên Phương. Phương có thói quen mỗi sáng đi ngang qua bờ suối đều hái một bông hoa dại — khi thì hoa cứt lợn tím, khi thì hoa xuyến chi trắng — gài lên mũ tai bèo của mình.

Mấy cậu lính trêu:
— Hoa gì mà chẳng thơm, gài chi cho phí?

Phương cười:
— Hoa dại mới giống khẩu hiệu của tụi mình. Chịu nắng, chịu mưa, mà vẫn đứng thẳng.

Ngày đơn vị mở đường giữa lúc địch ném bom liên tục, Phương bị thương khi đang dùng xẻng đào để kéo một cậu lính ra khỏi hố bom. Cô ngất đi, trên mũ vẫn gài bông hoa nhỏ đã dập nát nửa cánh.

Cậu lính được cứu sau này kể lại trong nước mắt:
— Em nhớ nhất cái bông hoa. Nó nhỏ xíu, nhưng nó làm em thấy can đảm. Như chị Phương vậy.

Phương không qua khỏi, nhưng bông hoa dại trên mũ tai bèo của cô được ép lại, mang về hậu phương. Mỗi khi có đoàn thanh niên xuống bảo tàng tham quan, người hướng dẫn thường kể:

— Cô ấy bảo hoa dại giống tụi mình. Mà tụi mình đúng là như hoa dại thật — nhỏ bé, nhưng kiên cường.

Và thế hệ hôm nay đứng trước bông hoa khô ấy, ai cũng hiểu rằng trong những ngày khốc liệt nhất, vẫn có những con người đã đem đến cho chiến tranh một sắc màu dịu dàng.