Bông hoa Pa Kô giữa đại ngàn Trường Sơn
Sinh năm 1943 trong một gia đình người Pa Kô ở vùng núi Thừa Thiên – Huế, Hồ Kan Lịch lớn lên giữa núi rừng Trường Sơn hùng vĩ. Từ nhỏ, bà đã quen với những con đường xuyên rừng, những con suối đầu nguồn và cuộc sống gắn bó với bản làng.
Gia đình bà là một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Bà là cháu của Anh hùng Hồ Vai và là chị ruột của Anh hùng Hồ A Nun. Những câu chuyện về lòng yêu nước và tinh thần chiến đấu đã nuôi dưỡng trong bà ý chí bảo vệ quê hương ngay từ khi còn rất trẻ.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt, Hồ Kan Lịch tình nguyện tham gia lực lượng vũ trang hoạt động trên chiến trường Tây Thừa Thiên. Địa bàn này là nơi núi cao, rừng rậm, đường hành quân hiểm trở và thường xuyên hứng chịu các cuộc càn quét của đối phương.
Là người con của núi rừng Pa Kô, bà thông thuộc từng con suối, từng lối mòn. Nhiều lần, bà dẫn đường cho các đơn vị vượt qua vòng vây, đưa thương binh về tuyến sau và vận chuyển lương thực, vũ khí đến các chốt chiến đấu.
Đồng đội thường gọi bà bằng cái tên trìu mến:
"Người con gái của Trường Sơn."
Trong một trận chiến ác liệt, đơn vị của bà bị đối phương bao vây giữa sườn núi. Hỏa lực địch dồn dập khiến việc cơ động gặp rất nhiều khó khăn.
Hồ Kan Lịch nhanh chóng cùng đồng đội lợi dụng địa hình, tổ chức đánh trả và dẫn một tổ chiến đấu vòng qua sườn núi để tập kích bất ngờ vào phía sau đội hình đối phương. Sự táo bạo ấy khiến địch rối loạn, tạo điều kiện cho đơn vị giữ vững trận địa và đưa các chiến sĩ bị thương rút lui an toàn.
Sau trận đánh, bà chỉ mỉm cười khi đồng đội khen ngợi:
"Đó là công của cả đơn vị. Tôi chỉ làm điều mà người lính nào cũng sẽ làm."
Trong suốt những năm chiến đấu, Hồ Kan Lịch luôn là tấm gương về lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần gắn bó với nhân dân các bản làng vùng cao. Bà vừa chiến đấu, vừa vận động đồng bào đoàn kết, bảo vệ cán bộ và góp phần giữ vững các tuyến hành lang chiến lược trên dãy Trường Sơn.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, bà trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của dân tộc Pa Kô, niềm tự hào không chỉ của đồng bào Pa Kô mà còn của các dân tộc ở Trường Sơn.
Sau ngày đất nước thống nhất, Hồ Kan Lịch tiếp tục phục vụ trong quân đội. Trên cương vị Phó Chỉ huy quân sự huyện A Lưới, bà đem kinh nghiệm chiến trường để xây dựng lực lượng dân quân, bồi dưỡng thế hệ trẻ và góp phần giữ gìn cuộc sống bình yên nơi vùng biên cương.
Cuộc đời của Hồ Kan Lịch là hình ảnh đẹp về người phụ nữ Pa Kô kiên cường: lớn lên giữa đại ngàn, trưởng thành trong khói lửa chiến tranh và tiếp tục cống hiến trong thời bình. Tinh thần dũng cảm, lòng yêu quê hương và ý chí vượt mọi gian khó của bà mãi là nguồn cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
