“Bông hồng thép” Nguyễn Thị Thanh
Sinh năm 1950, tại làng Thanh Châu, xã Xuyên Thanh (nay là xã Duy Châu), huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, sở hữu nước da trắng, vóc dáng nhỏ nhắn, lanh lẹ, học đến tiểu học, cô gái trẻ Nguyễn Thị Thanh được các cán bộ an ninh lúc bấy giờ là ông Nguyễn Văn Cam (nguyên Phó ban An ninh Quảng Đà) và bà Ngô Thị Huệ (phụ trách giao thông liên lạc của điệp báo Quảng Đà, sau này được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân) tuyên truyền, giác ngộ, xin gia đình cho tham gia cách mạng. Tháng 9-1966, mới 16 tuổi, từ biệt quê nhà vào Đà Nẵng hoạt động, Nguyễn Thị Thanh chính thức bước vào ngành điệp báo, đi gây dựng cơ sở, theo dõi các đối tượng tình báo của địch, vận chuyển vũ khí v.v..
Sau Tết Mậu Thân 1968, điệp báo an ninh Quảng Đà phát hiện chiến dịch Phượng hoàng của địch ráo riết bôi lem (nói xấu, xuyên tạc), tăng cường bắt bớ, chiêu hàng, sát hại cán bộ và cơ sở cách mạng của ta. Được tổ chức giao theo dõi để ám sát một tên tình báo đầu sỏ, Nguyễn Thị Thanh và đồng đội tiến hành điều tra, rà soát kỹ quy luật, lịch trình sinh hoạt, di chuyển của hắn, lên phương án cụ thể rồi về căn cứ báo cáo với cấp trên xin lệnh thực hiện nhiệm vụ.
Ngày 18-3-1969, Nguyễn Thị Thanh mặc áo rộng giấu súng K54 trong người, vẫy xe Jeep của một đơn vị quân ngụỵ quá giang về Đà Nẵng, dễ dàng vượt qua hàng rào kiểm soát dày đặc của địch. Chiều hôm đó, thiếu nữ duyên dáng này được một cơ sở chở đến địa điểm chờ sẵn. Đúng 18 giờ, tên tình báo đi làm về, bước xuống xe thì cô gái trẻ giương súng. Thoáng qua trong đầu nữ điệp báo mối hệ lụy của gia đình, người thân đối tượng bị trừ khử, nhưng đồng thời cũng hiện rõ mồn một hình ảnh tên ác ôn nguy hiểm này và đồng bọn không từ thủ đoạn nào hãm hại cán bộ, cơ sở cách mạng, đồng bào ta, Nguyễn Thị Thanh điềm tĩnh, ngắm bắn chính xác hai phát đạn hạ gục hắn.
Nghe tiếng súng nổ, bọn cảnh sát chìm, nổi khu vực lân cận liền chạy đến. Biết bị lộ, khoát tay bảo cơ sở chạy xe đi, Nguyễn Thị Thanh nhanh chóng lách mình vào một ngõ hẻm. Gặp một phụ nữ đứng tuổi ngồi bên gánh bún bán dạo, Nguyễn Thị Thanh kéo ghế ngồi sát nồi nước dùng, nói: “Bán cho tôi một tô bún!”, đồng thời thả nhanh khẩu súng vào nồi nước, thì thầm: “Xin chị giữ bí mật cho, sau này cách mạng sẽ ghi nhớ và đền ơn chị”. Người bán bún mặt tái ngắt, im lặng giây lát rồi nhanh chóng đậy vung nồi bún, gánh hàng đi khuất. Nguyễn Thị Thanh tạt vào một con hẻm khác nhưng không kịp, cảnh sát, quân cảnh ngụy ập đến, chúng bắt cô đưa về Ty Cảnh sát Gia Long để tra khảo.
