BÓNG HỒNG THỜI HOA LỬA VÀ HUYỀN THOẠI “TAY KHÔNG BẮT GIẶC”
Nguyễn Thị Chiên là nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, một biểu tượng bất khuất đại diện cho thế hệ vàng hoạt động cách mạng từ trước năm 1945. Từ một cô gái giao liên bí mật tuổi đôi mươi, chị đã trở thành Trung đội trưởng du kích kiên cường, gieo rắc nỗi kinh hoàng cho thực dân Pháp với huyền thoại "tay không bắt sống sĩ quan giặc" chỉ bằng một quả lựu đạn hỏng chốt. Dù chịu muôn vàn đòn tra tấn dã man trong lao tù, mang trên mình vết thương tật của người thương binh, người con gái xứ lúa Thái Bình ấy vẫn giữ vẹn nguyên tấm lòng kiên trung với Tổ quốc. Câu chuyện về chị tại Đại hội Anh hùng năm 1952, khi vinh dự được Bác Hồ trao tặng súng ngắn, mãi là một nốt nhạc rực rỡ, truyền cảm hứng mạnh mẽ trong bản hùng ca về một "thời hoa lửa" anh hùng của dân tộc.
Trong mạch nguồn lịch sử hào hùng dẫn lối đến mốc son 1954 · Chiến thắng Điện Biên Phủ, có một huyền thoại được viết nên từ lòng dũng cảm phi thường của một người con gái bình dị vùng quê lúa Thái Bình. Đó chính là Nguyễn Thị Chiên – Trung đội trưởng du kích xã Tân Phong, huyện Kiến Xương, người sau này vinh dự trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. "Thời hoa lửa" của chị là một bản hùng ca ly kỳ, nơi mà ý chí gang thép đã chiến thắng cả súng đạn của kẻ thù.
Sinh ra trong nghèo khó và sớm chứng kiến cảnh quê hương bị giày xéo, chị Chiên tham gia cách mạng từ năm 14 tuổi với nhiệm vụ làm giao liên, rải truyền đơn chống Pháp - Nhật. Đến khi toàn quốc kháng chiến bùng nổ, chị trở thành linh hồn của đội du kích địa phương. Với lối đánh xuất quỷ nhập thần, rải mìn, phục kích, chị cùng đồng đội đã bẻ gãy nhiều trận càn quét, khiến quân thù mỗi lần nghe danh "nữ quái kiên cường" đều phải khiếp sợ.
Chiến công oanh liệt nhất, đưa tên tuổi chị vào lịch sử diễn ra vào tháng 10 năm 1951. Khi đó, thực dân Pháp mở trận càn lớn vào vùng quê chị. Trong một lần băng đồng đi trinh sát và nắm tình hình di chuyển của địch, chị Chiên bất ngờ chạm trán với một toán lính Pháp đang hành quân rầm rộ hướng về bến sông. Tình thế diễn ra quá chớp nhoáng, lùi lại thì không kịp, mà xung quanh lại không có đồng đội ứng cứu. Lúc này, vũ khí duy nhất trên tay người nữ du kích chỉ là một khẩu súng trường hoàn toàn không có đạn và một quả lựu đạn chày cũ kỹ đã bị hỏng chốt từ lâu.
Đối mặt với lồng lộng gió ngàn và họng súng của kẻ thù, ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ tính bằng tích tắc. Nhưng bằng bản lĩnh phi thường và sự mưu trí, chị Chiên không hề nao núng. Chị quyết định đánh một canh bạc cân não với tử thần. Lợi dụng địa hình bụi rậm rậm rạp, chị chờ cho toán giặc lọt thỏm vào tầm gần, rồi bất ngờ nhảy phắt ra chặn đường. Chị lăm lăm quả lựu đạn hỏng chốt trong tay, mắt quắc lên đầy sát khí và thét lớn bằng tiếng Pháp: "Haut les mains!" (Giơ tay lên!).
Sự xuất hiện đột ngột, dũng mãnh cùng tiếng hét đanh thép của người con gái Việt Nam giữa trận địa đã đánh đòn tâm lý chí mạng vào toán lính Pháp. Giữa vùng đất lạ, chúng hoảng loạn tột độ vì tưởng rằng mình đã sa bẫy, lọt vào trận địa phục kích của một đại đội chính quy Việt Minh. Sự kiêu ngạo của binh đoàn viễn chinh sụp đổ hoàn toàn trước cái uy của chị du kích nhỏ bé. Toàn bộ toán lính rụng rời tay chân, vội vã buông súng, đan tay sau gáy chịu trói. Trận ấy, chỉ bằng cái đầu lạnh và lòng quả cảm, chị Chiên đã bắt sống toàn bộ toán lính Pháp, trong đó có cả một viên sĩ quan "quan hai" sừng sỏ. Biệt danh "Nữ du kích tay không bắt giặc" vang dội khắp các chiến trường từ đó.
Không lâu sau chiến công ấy, trong một trận chiến khốc liệt khác, chị Chiên không may bị địch bắt. Chúng điên cuồng vì nhục nhã, đã dùng những ngón đòn tra tấn dã man nhất để ép chị khai ra căn cứ: từ phòng giam ẩm thấp, đòn roi hằn máu cho đến những dòng điện giật đến chết đi sống lại. Thân thể người con gái tuổi đôi mươi hằn sâu những vết sẹo tàn khốc, nhưng kẻ thù chỉ nhận lại từ chị sự im lặng khinh bỉ và cái nhìn trừng trừng kiên định. Không khuất phục được người chiến sĩ cộng sản, chúng đành phải thả chị. Vừa bước ra khỏi nhà tù, mang trên mình thương tật, chị lại lập tức tìm về đơn vị, tiếp tục tay súng, tay lựu đạn chiến đấu cho đến ngày quê hương sạch bóng quân thù.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Năm 1952, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, ở tuổi 22, chị vinh dự là người phụ nữ duy nhất được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khoảnh khắc chị được Chủ tịch Hồ Chí Minh trìu mến ôm vai, khen ngợi và trao tặng khẩu súng ngắn làm kỷ niệm đã trở thành biểu tượng trường tồn cho khí phách "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của phụ nữ Việt Nam.
Chiến tranh lùi xa, người nữ anh hùng năm xưa trở về cuộc sống đời thường, lặng lẽ giấu những vết thương thương binh hạng 4/4 sau nụ cười hiền hậu. Câu chuyện thời hoa lửa của Anh hùng Nguyễn Thị Chiên hướng về mốc son 1954 mãi là niềm tự hào lớn lao, là ngọn đuốc rực rỡ soi đường cho thế hệ trẻ hôm nay biết sống cống hiến và gìn giữ từng tấc đất hòa bình của Tổ quốc.
