BÔNG HỒNG TRÊN "TỌA ĐỘ CHẾT" ĐỒNG LỘC
Nếu trên dải đất dải Trường Sơn huyền thoại có những cung đường được viết bằng máu và mồ hôi, thì Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) chính là "yết hầu" rực lửa nhất trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước. Giữa lòng chảo sặc mùi thuốc súng, nơi mà bình quân mỗi người lính phải hứng chịu hàng tấn bom đạn mỗi ngày, có một tiểu đội nữ Thanh niên xung phong thuộc C407 đã sống, chiến đấu và hy sinh như những đóa hoa bất tử. Đứng đầu tiểu đội ấy là Võ Thị Tần – người con gái Hà Tĩnh có đôi mắt sáng, nụ cười hiền hậu nhưng sở hữu một ý chí sắt đá. Câu chuyện về Võ Thị Tần và 9 đồng đội của chị tại Ngã ba Đồng Lộc là biểu tượng chói lọi của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
Võ Thị Tần sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Bè lũ xâm lược dội bom lên quê hương, chứng kiến xóm làng bị tàn phá, chị Tần gác lại chuyện tình cảm cá nhân với người bạn trai cùng quê trước ngày anh lên đường nhập ngũ, tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong khi mới bước sang tuổi 20. Với sự mưu trí, tinh thần trách nhiệm cao, chị nhanh chóng được bầu làm Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4 (thuộc Đại đội 552, Đội 55, Quân khu 4).
Ngã ba Đồng Lộc là điểm giao nhau của các tuyến đường huyết mạch chi viện lương thực, vũ khí từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Mất Đồng Lộc nghĩa là mạch máu giao thông bị đứt đoạn. Chính vì vậy, đế quốc Mỹ đã tập trung tối đa hỏa lực không quân, biến nơi đây thành "mạch máu lửa". Trung bình mỗi ngày, Mỹ trút xuống đây hàng trăm quả bom các loại: từ bom phá, bom nổ chậm đến bom từ trường, bom bi. Đất đá ở Đồng Lộc bị cày đi xới lại đến mức không một cọng cỏ nào có thể mọc nổi.
Nhiệm vụ của Tiểu đội 4 do chị Võ Thị Tần chỉ huy là vô cùng nguy hiểm: trực chiến 24/24 giờ, quan sát hướng rơi của bom Mỹ, rà phá bom nổ chậm và san lấp hố bom ngay lập tức sau các đợt oanh tạc để thông đường cho xe qua. Bất chấp cái nắng cháy da của gió Lào miền Trung và sự hiểm nguy rình rập từ những quả bom chưa nổ, 10 cô gái tuổi từ 17 đến 24 vẫn giữ vững tinh thần lạc quan kỳ diệu. Họ chuyền tay nhau những chiếc lược chốt bằng vỏ máy bay Mỹ, cùng nhau cất cao tiếng hát giữa những khoảng lặng hiếm hoi của trận địa.
Trong dải thư gửi về cho mẹ trước ngày hy sinh ít lâu, chị Tần viết bằng những dòng chữ đầy kiêu hãnh: "Mẹ ơi! Ở đây vui lắm mẹ ạ, ban ngày chúng nó dội bom dữ dội nhưng đêm đến chúng con lại ra đường lấp hố bom. Xe chạy qua rầm rập, tiếng còi xe vang cả núi rừng. Mẹ đừng lo cho con, chúng con nhất định sẽ chiến thắng...".
Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, đợt oanh tạc thứ 15 trong ngày của không quân Mỹ dội xuống Đồng Lộc. Tiểu đội 4 nhận lệnh ra trận địa đào đắp lại đoạn đường vừa bị tàn phá để chuẩn bị cho đoàn xe quân sự sắp qua bến. Chị Tần phân công đồng đội chia thành các mũi nhỏ, vừa quan sát tín hiệu bom từ xa vừa cật lực cuốc đất. Lúc 16 giờ 30 phút, một tốp máy bay phản lực Mỹ bất ngờ lao xuống từ tầng mây thấp, thả một loạt bom phá trúng vào vị trí hầm trú ẩn của Tiểu đội 4.
Một tiếng nổ rùng rợn làm rung chuyển toàn bộ lòng chảo Đồng Lộc. Khói bom đen kịt và đất đá cuộn lên cao hàng chục mét. Khi khói đạn vừa tan, đồng đội lao ra trận địa tìm kiếm thì cả căn hầm của Tiểu đội 4 đã bị đất đá vùi lấp hoàn toàn. Không ai bảo ai, hàng trăm chiến sĩ công binh, bộ đội cao xạ dùng tay trần, dùng cuốc xẻng bới từng vốc đất nóng hổi để tìm các chị. Lần lượt, thân thể của 9 cô gái được tìm thấy. Họ nằm bên nhau dưới lòng đất mẹ, gương mặt vẫn vẹn nguyên nét thanh xuân phơi phới. Riêng chị Hồ Thị Cúc, phải đến ngày thứ ba, đồng đội mới tìm thấy chị nằm sâu trong hốc đá.
Mười cô gái Thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc do Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần dẫn đầu đã ngã xuống khi tuổi đời còn quá trẻ, chưa ai trong số họ kịp lập gia đình. Sự hy sinh anh dũng của các chị đã giữ vững mạch máu giao thông cho hàng ngàn chuyến xe tiến vào miền Nam, góp phần làm nên thắng lợi lịch sử của dân tộc. Ngày nay, Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành một Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt. Hàng cây xanh mát và những đóa hoa trắng luôn ngát hương bên mộ 10 cô gái. Tên tuổi của Võ Thị Tần cùng các đồng đội đã hóa thành huyền thoại, là tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và ý chí bất khuất của thế hệ trẻ Việt Nam thời hoa lửa.
