Bông lúa quê hương và trí tuệ người trí thức cách mạng

Lương Định Của sinh ra tại vùng đất Sóc Trăng, nhưng phần lớn tuổi trẻ của ông

gắn liền với giảng đường tại Nhật Bản. Là một nhà khoa học tài năng, ông sớm gặt hái

được những thành tựu vang dội trong ngành nông học thế giới. Thế nhưng, giữa lúc danh

tiếng và cơ hội phát triển sự nghiệp tại nước ngoài đang rộng mở, tiếng gọi của quê

hương đang oằn mình trong lửa đạn đã thôi thúc ông trở về.

Năm 1946, theo lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông cùng vợ đã vượt qua mọi

rào cản địa lý và chính trị để trở về Việt Nam. Với ông, kiến thức khoa học chỉ thực sự có

giá trị khi nó được dùng để phục vụ đồng bào mình, cứu lấy những bữa cơm của người

nông dân đang khốn khó vì chiến tranh. Hành trang trở về của ông không phải vàng bạc,

mà là những giống lúa quý và một trái tim rực cháy khát vọng canh tân nông nghiệp nước

nhà.

Trở thành nhân chứng trực tiếp của thời kỳ kháng chiến chống Mỹ và xây dựng chủ

nghĩa xã hội ở miền Bắc, Lương Định Của đã có những năm tháng "nếm mật nằm gai"

trên khắp các cánh đồng từ đồng bằng Bắc Bộ đến khu IV cũ. Ông không ngồi trong

phòng máy lạnh, mà trực tiếp xắn quần lội ruộng cùng bà con nông dân giữa lúc máy bay

địch vẫn gầm rú trên đầu.

Có những ngày bom Mỹ dội xuống sát bên khu thí nghiệm, ông vẫn bình tĩnh che

chở cho những mầm lúa mới lai tạo. Ông quan niệm mỗi hạt giống tốt là một viên đạn

bắn vào quân thù, mỗi tấn thóc tăng thêm là một đòn đánh vào ý đồ làm kiệt quệ sức dân

của đối phương. Bằng trí tuệ bậc thầy, ông đã lai tạo ra những giống lúa ngắn ngày, năng

suất cao như "Nông nghiệp 1", giúp thay đổi hoàn toàn cục diện canh tác lúa nước tại

miền Bắc thời bấy giờ. Ông là nhân chứng cho thấy sức mạnh của khoa học khi được đặt

đúng chỗ có thể trở thành vũ khí sắc bén hơn bất cứ loại khí tài nào.

Chiến tranh đi qua cuộc đời người anh hùng lao động này không phải bằng những

vết thương sẹo từ đạn lạc, mà bằng những đêm thức trắng bên đèn dầu để ghi chép, theo

dõi sự phát triển của từng nhánh lúa. Là một người có công lớn với cách mạng, ông luôn

giữ lối sống giản dị, khiêm nhường đến lạ kỳ. Hình ảnh một vị giáo sư đầu ngành nhưng

lại mặc áo nâu, đi chân đất, bưng bát cơm vắt ăn cùng nông dân đã trở thành biểu tượng

rực rỡ của thời hoa lửa.

Ông thấu hiểu nỗi đau của người nông dân mất đi con em ngoài chiến trường, nên

ông càng quyết tâm phải làm sao để "ăn no đánh thắng". Sự tận hiến của ông không chỉ

dừng lại ở các con số năng suất, mà còn là sự lan tỏa tinh thần tự lực tự cường. Ông coi

những người nông dân là đồng chí, là cộng sự. Trong tâm thức của ông, không có ranh

giới giữa một nhà khoa học thế giới và một lão nông tri điền, bởi tất cả đều chung một

dòng máu yêu nước và khát vọng hòa bình.

Mái tóc ông bạc trắng theo những vụ mùa, nhưng ngọn lửa đam mê thì chưa bao giờ

tắt. Sự hiện diện của Anh hùng Lương Định Của trong lịch sử nông nghiệp Việt Nam

mang ý nghĩa vô cùng lớn lao. Ông dạy cho thế hệ sau rằng: yêu nước không nhất thiết

phải cầm súng, yêu nước là làm tốt nhất công việc của mình để đóng góp cho dân tộc.

Dù ông đã đi xa, nhưng những giống lúa, những kỹ thuật canh tác mà ông để lại vẫn

đang tiếp tục nuôi sống bao thế hệ. Ông chính là trang sử sống, minh chứng cho việc trí

tuệ người trí thức Việt Nam có thể tỏa sáng rực rỡ nhất ngay trong những hoàn cảnh khắc

nghiệt nhất. Nhìn vào cuộc đời ông, thế hệ trẻ hôm nay hiểu thêm về giá trị của lao động

sáng tạo và trách nhiệm đối với an ninh lương thực, đối với mảnh đất quê hương.

Anh hùng Lao động Lương Định Của không chỉ là một nhà khoa học lớn, ông là

một nhân chứng lịch sử vĩ đại của thời hoa lửa. Cuộc đời ông gói gọn trong lòng trung

thành với Tổ quốc và tình yêu vô hạn với nhân dân. Ông đã chứng minh rằng, khi khoa

học gắn liền với vận mệnh dân tộc, nó sẽ tạo nên những kỳ tích bất tử.

Hôm nay, giữa những cánh đồng lúa chín vàng trĩu hạt, câu chuyện về người giáo sư

chân đất vẫn mãi là nguồn cảm hứng cho chúng ta. Nhân chứng của thời hoa lửa như

Lương Định Của chính là ngọn lửa thầm lặng sưởi ấm niềm tin, nhắc nhở chúng ta sống

xứng đáng hơn với những giọt mồ hôi và trí tuệ mà cha ông đã dày công vun đắp.