BÓNG MẸ TRÊN RUỘNG ĐỒNG ĐIỆN BÀN

BÓNG MẸ TRÊN RUỘNG ĐỒNG ĐIỆN BÀN

Nơi thôn xóm Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, Quảng Nam, có một vạt đất cằn cỗi đã chứng kiến hơn nửa thế kỷ khói lửa chiến tranh. Ở đó, có một căn nhà tranh đơn sơ, nơi người Mẹ mang tên Nguyễn Thị Thứ đã đi qua những tháng năm mà nỗi đau và niềm tin cứ đan xen, quấn quýt.

Mẹ Thứ sinh ra giữa miền Trung nắng cháy, nơi lòng người Quảng Nam sắt son như đất đai nơi đây. Mười một lần sinh nở, Mẹ nuôi mười một người con (chín trai, hai gái, trong đó một con gái mất sớm) và một đàn cháu lớn lên trong tiếng ru kẽo kẹt và tiếng súng vọng xa.

Khi giặc Pháp trở lại, rồi đế quốc Mỹ giày xéo quê hương, Mẹ hiểu rằng, đất nước đang cần những người con ưu tú nhất.

Sự hy sinh của Mẹ Thứ không phải là một cú sốc duy nhất, mà là một chuỗi những lần đoạn trường kéo dài gần 30 năm.

Năm 1948, người con thứ ba Lê Tự Xuyến ngã xuống khi làm nhiệm vụ giao liên. Chưa đầy mười ngày sau, người con thứ tư Lê Tự Hàn (anh) hy sinh khi đang tải thương. Rồi đến Lê Tự Hàn (em), Lê Tự Lem. Đến kháng chiến chống Mỹ, bà lại nhận được giấy báo tử của các người con Lê Tự Nự, Lê Tự Mười, Lê Tự Trịnh, Lê Tự Thịnh... Cứ mỗi lần một người con lớn lên, lòng Mẹ lại quặn thắt khi tiễn con ra đi, nhưng ánh mắt Mẹ không hề rơi lệ.

Mỗi khi con khoác ba lô lên vai, Mẹ chỉ dặn một câu giản dị, mà nặng tựa non sông: "Còn nước mình thì còn nhà mình. Cứ đi đi, Mẹ ở nhà lo cho cách mạng."

Chín lần Mẹ đứng tựa bờ tre nhìn bóng con khuất dần sau lũy tre làng. Chín lần chiếc khăn rằn Mẹ đang thêu dở phải tạm dừng lại, vì một lá thư báo tử màu trắng đã thay thế chiếc áo vá của con. Nước mắt người Mẹ không chảy ra, mà chảy ngược vào tim, biến thành ngọn lửa âm ỉ nung nấu ý chí cứu nước.

Mất mát là điều không thể tránh khỏi, nhưng Mẹ Thứ không gục ngã. Nhà Mẹ không chỉ là nơi thờ cúng các con, mà còn là căn cứ bí mật ngay trong lòng địch.

Suốt ba mươi năm, vợ chồng Mẹ đã cần mẫn đào năm căn hầm bí mật kiên cố trong vườn, dưới bếp, và ngay cả dưới giường ngủ. Dưới căn hầm ấy, Mẹ đã nuôi giấu hàng trăm cán bộ, chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật.

Những đêm trăng khuyết, khi tiếng đạn còn rền rĩ, Mẹ Thứ vẫn lặng lẽ ngồi xay lúa, giã gạo để tiếp tế cho chiến khu. Mẹ dùng cả đàn bò để ngụy trang, để dấu vết bò đi lại che lấp cửa hầm, đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Có lần, địch càn quét, cày xới mảnh vườn, nhưng căn hầm vẫn vững chãi. Mẹ nằm trên miệng hầm, bình tĩnh trả lời địch, che chở cho sinh mạng của cán bộ bên dưới. Lòng Mẹ lúc ấy đã hóa thành bức tường đồng, là một thành trì bất khả xâm phạm của cách mạng.

Đau thương nhất là khoảnh khắc đất nước ca khúc khải hoàn. Mùa hè năm 1975, Sài Gòn giải phóng, Mẹ Thứ khấp khởi chờ đợi người con trai cả, Lê Tự Chuyên, trở về.

Những chiến tranh không buông tha Mẹ đến giây phút cuối cùng. Anh Chuyên đã anh dũng hy sinh ngay cửa ngõ Sài Gòn vào sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, chỉ vài giờ trước khi lá cờ chiến thắng tung bay.

Mẹ Thứ đã gánh trên vai nỗi đau của cả dân tộc: chín con trai ruột và một con rể là liệt sĩ.

Ngày đất nước yên bình, người ta thấy Mẹ Thứ vẫn lặng lẽ dọn mâm cơm chiều. Trên chiếc bàn gỗ cũ kỹ, Mẹ đặt chín chiếc bát, chín đôi đũa và chín chén rượu ngay ngắn, đầy đủ. Mâm cơm đó không còn ai dùng, nhưng đó là mâm cơm của lòng tri ân và nỗi nhớ, là bằng chứng hùng hồn nhất cho sự hy sinh tột cùng.

Năm 1994, Mẹ Thứ được phong tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ là Mẹ của chín người con liệt sĩ, mà Mẹ còn là "Mẹ của Việt Nam". Hình ảnh Mẹ được tạc thành Tượng đài bất tử trên núi Cấm, Quảng Nam, sừng sững, uy nghi, nhìn về biển Đông, như ánh mắt dõi theo ngàn đời của những người mẹ Việt Nam, tượng trưng cho sự hy sinh vĩnh cửu và tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam trong những năm tháng "thời hoa lửa" oanh liệt.