BÓNG NÚI NƠI ĐẢO XA: KÝ ỨC GẠC MA TRONG NẾP NHÀ NGƯỜI Ở LẠI
“Trước khi lên tàu ra Trường Sa, nó còn tranh thủ ngày nghỉ về phụ bố sửa lại cái mái tranh che mưa, trồng thêm giàn hoa thiên lý trước sân. Tấm ảnh 4x6 chụp vội ở bến cảng Cam Ranh ngày ấy, giờ là kỷ vật duy nhất còn lại của con...” .Trong căn nhà nhỏ nép mình bên dòng sông quê nghèo, mẹ liệt sĩ Trịnh Xuân Phương (một trong 64 chiến sĩ hy sinh tại Gạc Ma ngày 14/3/1988) run run lật từng trang album đã hoen màu thời gian. Lịch sử trận chiến Gạc Ma không chỉ là những mốc thời gian và con số khô khô trên bia đá, mà sống động qua hình bóng của những chiến sĩ trẻ tài hoa, giàu tình cảm trong lòng người thân.
Thường ngày, anh Phương là người hiền lành, siêng năng và rất thích hát những bài ca về biển. Trước chuyến ra đảo lịch sử năm 1988 trên con tàu HQ-604, anh không quên căn dặn mẹ giữ gìn sức khỏe và hứa sẽ về phụ bố làm lại căn bếp khi hoàn thành nhiệm vụ.
Bức ảnh cuối cùng anh gửi về là tấm ảnh chân dung chụp trong bộ quân phục hải quân còn thơm mùi vải mới. Bụi thời gian có thể làm mờ nét mực, nhưng nụ cười hiền hậu của người lính mười chín, đôi mươi năm ấy vẫn vẹn nguyên trên bàn thờ gia tiên.
Giữa tháng 3/1988, tin tức về trận chiến Gạc Ma truyền qua chiếc đài radio khiến cả làng quê ngột ngạt. Khi cán bộ đơn vị mang giấy báo tử về nhà, chiếc bát trên tay mẹ rơi xuống vỡ tan. Mẹ không khóc thành tiếng, chỉ lặng lẽ ra ngồi thẫn thờ ngoài hiên nhìn về phía biển Đông.
Kỷ vật vô giá mà gia đình còn lưu giữ là lá thư tay viết vội trên giấy học sinh kẻ ngang: "Bố mẹ yên tâm, ở đây sóng lớn nhưng anh em đồng đội thương nhau lắm. Xong đợt này con sẽ về...". Chiếc áo may-ô hải quân xếp gọn gàng trong đáy hòm gỗ cẩn thận suốt gần bốn thập kỷ qua như vẫn còn ấm hơi thở của anh.
Chiến sự bảo vệ chủ quyền biển đảo đã lùi xa, những người mẹ, người vợ của 64 liệt sĩ Gạc Ma nay người còn, người mất. Việc tiếp cận lịch sử thông qua ký ức gia đình chính là sợi dây kết nối chân thực nhất giữa quá khứ và hiện tại.
Sự hy sinh của 64 chiến sĩ Gạc Ma không chỉ là khúc ca tráng liệt ngoài khơi xa, mà còn là bản hùng ca về lòng yêu nước được nuôi dưỡng từ chính những nếp nhà Việt Nam, nhắc nhở thế hệ hôm nay luôn trân trọng giá trị của hòa bình và độc lập chủ quyền Tổ quốc.
