Bông sen thép bên dòng Hương Giang: Anh hùng Phạm Thị Liên

Đêm Mồng Một Tết Mậu Thân năm 1968, Cố đô Huế không đón xuân bằng tiếng pháo giao thừa êm đềm như mọi năm. Trong làn sương lạnh giá phủ mờ dòng sông Hương, tiếng súng tiến công bỗng nhiên rung chuyển cả bờ Bắc lẫn bờ Nam. Giữa bầu không khí sặc mùi thuốc súng thay cho hương trầm, một người con gái trẻ tuổi lặng lẽ siết chặt cây súng trong tay, mắt hướng về phía Cửa Ngăn thuộc Thành nội. Đó là Phạm Thị Liên, Tiểu đội trưởng Đội nữ du kích Sông Hương.

Phạm Thị Liên sinh ra và lớn lên ở làng quê Thủy Thanh, huyện Hương Thủy. Giống như bao người con gái xứ Huế, ở Liên hội tụ đầy đủ nét dịu dàng, e ấp từ giọng nói dạ thưa ngọt ngào đến ánh mắt trầm tư. Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài mảnh khảnh ấy lại là một ý chí sắt đá được tôi luyện qua những năm tháng gian khổ của chiến tranh. Khi chiến dịch nổ ra, Liên mới vừa tròn mươi chín, hai mươi tuổi – cái tuổi đẹp nhất của đời người.

Đội nữ du kích Sông Hương khi ấy gồm 11 cô gái tuổi đời còn rất trẻ. Bối cảnh những ngày đầu xuân 1968 biến họ từ những cô gái chèo đò, gánh nước, may vá bên dòng sông Quát trở thành những tay súng cảm tử bảo vệ từng góc phố, bờ thành.

Sáng ngày 12 tháng 2 năm 1968, chiến sự tại Thành cổ Huế bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Đối phương tập trung hỏa lực lớn, có xe tăng và máy bay hỗ trợ, mở đợt phản công dữ dội nhằm chiếm lại khu vực Cửa Ngăn và hạ gục lá cờ mặt trận đang tung bay trên đỉnh Kỳ Đài. Tiếng gầm rú của động cơ xe bọc thép hòa lẫn tiếng đạn pháo cày xới nát từng mảng tường cổ kính trăm năm.

Trận địa Cửa Ngăn lúc bấy giờ trở thành điểm tựa sinh tử. Phạm Thị Liên cùng 10 đồng đội ghim mình dưới những công sự dã chiến, xung quanh là gạch đá đổ nát và khói đen mịt mùng. Khi đoàn xe tăng địch áp sát, Liên bình tĩnh phân công lực lượng: nhóm bám trụ chặn đầu, nhóm luồn sâu vào các hốc thành ném lựu đạn bẻ gãy đội hình đối phương.

"Thành còn, chúng ta còn! Quyết không cho địch bước qua Cửa Ngăn!" – Tiếng hô đanh thép của cô gái trẻ vang lên giữa tiếng nổ chát chúa, trở thành mệnh lệnh trái tim tiếp thêm sức mạnh cho cả tiểu đội.

Trong suốt nhiều ngày đêm liên tục dưới mưa đạn, Phạm Thị Liên không chỉ trực tiếp cầm súng chiến đấu mà còn linh hoạt di chuyển giữa các vị trí để tiếp đạn, băng bó vết thương cho đồng đội và chỉ huy tác chiến. Dù tay chân rớm máu vì mảnh đá tàn phá, áo quần bám đầy vết khói đen, đôi mắt của vị nữ tiểu đội trưởng vẫn sáng quắc sự kiên định.

Sự dũng cảm và chiến thuật mưu trí của 11 cô gái Sông Hương đã đẩy lùi hàng chục đợt phản công của một tiểu đoàn đối phương có hỏa lực áp đảo. Trận đánh tại Cửa Ngăn trở thành một biểu tượng huyền thoại, khiến nhà thơ Tố Hữu khi chứng kiến đã thốt lên những câu thơ tràn đầy tự hào: "Dõng dạc tay cầm súng bắn phi cơ / Lính Mỹ sợ tao ao ước được làm thơ..."

Dù sau đó Phạm Thị Liên đã anh dũng hy sinh trong một trận chiến khác khi tuổi đời còn quá trẻ, nhưng hình ảnh người thiếu nữ Huế khoác áo du kích, tay ôm súng bám trụ bên bờ tường cổ kính Mậu Thân 1968 vẫn sống mãi. Cô đã gửi lại tuổi thanh xuân đẹp nhất của mình cho dòng sông Hương, cho sự bình yên của Cố đô hôm nay.