Bông Văn Dĩa
1. Thời kỳ đầu và Khởi nghĩa Hòn Khoai
Xuất thân: Sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo tại xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. [1]Giác ngộ: Được thầy giáo Phan Ngọc Hiển dạy chữ và giác ngộ cách mạng. [1, 2]Tham gia cách mạng: Năm 1940, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Ngày 12/12/1940, ông trực tiếp đi trao Nghị quyết khởi nghĩa cho thầy Phan Ngọc Hiển, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai. [1, 2]Bị tù đày: Sau khởi nghĩa, ông bị thực dân Pháp kết án đày ra Côn Đảo. Tại đây, ông tổ chức nhiều cuộc vượt ngục táo bạo để đưa các chiến sĩ về đất liền tiếp tục hoạt động. [1]2. Sự nghiệp vận tải biển và mở đường Hồ Chí MinhVượt biển thời chống Pháp (1945-1954): Được Đảng giao trọng trách quản lý tiền, vàng cùng đồng đội tổ chức các chuyến tàu vượt biển sang Thái Lan để mua sắm vũ khí và liên lạc với cách mạng. [1]Mở đường trên biển (1962): Năm 1962, ông cùng 5 thủy thủ vượt biển ra Bắc báo cáo Trung ương tình hình tìm bến bãi. Tại đây, ông được gặp Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp và trình bày thành công phương án mở tuyến vận tải chiến lược trên biển. [1, 2]Chuyến tàu Phương Đông 1: Tháng 10/1962, trên cương vị Chính trị viên, cùng Thuyền trưởng Lê Văn Một, ông chỉ huy con tàu gỗ chở hơn 30 tấn vũ khí từ miền Bắc cập bến Vàm Lũng (Cà Mau) an toàn, đánh dấu sự ra đời của Đường Hồ Chí Minh trên biển.



