BÔNG VĂN DĨA - CHIẾN SĨ TIÊN PHONG MỞ ĐƯỜNG TRÊN BIỂN
Bông Văn Dĩa (1905–1983) là người chiến sĩ tiên phong, có công lớn trong việc mở ra tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển.
Bông Văn Dĩa (1905–1983) là người chiến sĩ tiên phong, có công lớn trong việc mở ra tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển.
Tiểu sử cuộc đời
Ông sinh năm 1905, mất ngày 31/5/1983. Quê tại Ắp Rạch Gốc, xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau.
Xuất thân: Sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo miền biển. Vì hoàn cảnh khó khăn, thuở nhỏ ông không được đi học chữ.
Bước ngoặt cuộc đời: Khi nhà cách mạng kiêm thầy giáo Phan Ngọc Hiển về sống và dạy học gần nhà, Bông Văn Dĩa mới bắt đầu được học chữ và được thầy truyền tư tưởng cách mạng. Ông tham gia hoạt động phong trào tích cực từ năm 19 tuổi (khoảng năm 1934).
Hoạt động cách mạng
Năm 1940, ông vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Khởi nghĩa Hòn Khoai: Tháng 12/1940, ông được giao nhiệm vụ quan trọng là bí mật vượt biển ra đảo Hòn Khoai để truyền đạt Nghị quyết khởi nghĩa của Tỉnh ủy cho đồng chí Phan Ngọc Hiển. Đêm 12/12/1940, ông trực tiếp tham gia chiến đấu dũng cảm, đánh chiếm đảo thành công trong cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ.
Bị tù đày ở Côn Đảo: Sau khi thực dân Pháp đàn áp tàn khốc cuộc khởi nghĩa, thầy Phan Ngọc Hiển cùng 9 chiến sĩ bị xử tử hình. Bông Văn Dĩa cùng hơn 20 người khác bị kết án khổ sai và đày ra Côn Đảo. Tại đây, ông kiên cường giữ vững khí tiết, tham gia đấu tranh trong chi bộ nhà tù và từng quen biết, hoạt động chung với đồng chí Lê Duẩn
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông được rước về đất liền và chính thức nhập ngũ.
Trong suốt 9 năm kháng chiến, ông được Đảng tin cậy giao nhiệm vụ vận tải, phụ trách tiền và vàng cùng đồng đội tổ chức nhiều chuyến tàu vượt biển qua Thái Lan và Campuchia để mua vũ khí về chi viện cho chiến trường Nam Bộ.
Chuyến đi ra Bắc mở đường (1/1961): Ông làm Thuyền trưởng chỉ huy một con thuyền gỗ thô sơ cùng 7 chiến sĩ xuất phát từ Cà Mau vượt biển ra miền Bắc để báo cáo tình hình và xin chi viện vũ khí. Thuyền của ông cập bến Quảng Bình thành công. (Do tính chất tuyệt mật, ban đầu ông bị dân quân địa phương nghi là biệt kích ngụy và bắt giữ; ông nhất quyết không khai cho đến khi gặp được Bí thư Thứ nhất Lê Duẩn).
Chuyến trinh sát vào Nam (4/1962): Sau khi gặp Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông nhận lệnh dẫn đầu một đoàn trinh sát ngược vào miền Nam kiểm tra bến bãi. Sau nhiều tháng khảo sát dọc bờ biển, ông xác định chỉ có cửa Vàm Lũng (Cà Mau) là nơi an toàn nhất để tàu cập bến.
Chuyến tàu vũ khí đầu tiên (10/1962): Đêm 11/10/1962, chiếc tàu gỗ Phương Đông I chở 30 tấn vũ khí rời bến Đồ Sơn (Hải Phòng), do ông Lê Văn Một làm Thuyền trưởng và ông Bông Văn Dĩa làm Chính trị viên. Tàu đã cập bến Vàm Lũng an toàn, chính thức khai thông con đường huyền thoại.
Vinh quang chiến thắng
Ông tiếp tục gắn bó với biển cả, giữ chức vụ Đoàn phó rồi Đoàn trưởng Đàn 962 vận tải biển (Quân khu 9). Ông cùng các đồng chí tổ chức hàng chục chuyến vận chuyển vũ khí bán công khai bằng cách sáng chế ra loại tàu hai đáy độc đáo để ngụy trang qua mắt gián điệp địch.
Ngày 23/10/1967, ông vinh dự được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi đang mang quân hàm Thượng tá.
