Bông Văn Dĩa – chuyến trinh sát mở đường trên biển giữa vòng kiểm soát
Trước khi những “con tàu không số” chính thức hoạt động, Bông Văn Dĩa được giao nhiệm vụ trinh sát, tìm một bến bí mật ở Nam Bộ có thể tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc. Tháng 4/1962, ông cùng đồng đội đi bằng một chiếc thuyền nhỏ từ Nhật Lệ vào Nam. Khi gặp tàu Mỹ trên biển, cả đoàn phải bỏ những vật dụng có thể làm lộ thân phận và giả làm ngư dân để vượt qua sự kiểm soát. Sau đó, họ tới được Vàm Lũng, Cà Mau và xác định đây là một địa điểm phù hợp để mở bến.
Bông Văn Dĩa quê ở Rạch Gốc, Cà Mau, xuất thân từ một gia đình ngư dân. Ông có nhiều kinh nghiệm sông nước và từng hoạt động cách mạng từ trước. Chính kinh nghiệm địa bàn và hàng hải ấy giúp ông được giao nhiệm vụ khảo sát khả năng mở tuyến vận tải trên biển.
Đêm 10/4/1962, chiếc thuyền trinh sát rời cửa Nhật Lệ, Quảng Bình, đi về phía Nam. Mục tiêu là khảo sát những địa điểm có thể làm bến tiếp nhận vũ khí.
Trong hành trình, khi đến vùng biển Nha Trang, đoàn gặp tàu Mỹ. Để tránh bị phát hiện, những người trên thuyền phải bỏ các vật dụng có thể làm lộ nhiệm vụ, trong đó có la bàn, rồi đóng vai những ngư dân đang đánh cá ngoài khơi. Cách xử trí này giúp con thuyền tiếp tục hành trình.
Ngày 18/4/1962, đoàn tới Vàm Lũng, Cà Mau. Bông Văn Dĩa cùng đồng đội khảo sát hệ thống sông, rạch và các khu vực ven biển. Sau khi xem xét nhiều phương án, ông nhận thấy Vàm Lũng có những điều kiện thuận lợi cho việc bí mật tiếp nhận và cất giấu hàng hóa, vũ khí.
Sau chuyến trinh sát, Bông Văn Dĩa trở ra miền Bắc báo cáo. Ông tiếp tục được giao tham gia chuyến vận tải đầu tiên của Phương Đông 1, với vai trò chính trị viên, cùng thuyền trưởng Lê Văn Một. Đêm 11/10/1962, con tàu chở khoảng 30 tấn vũ khí rời Đồ Sơn và sau hành trình trên biển đã cập Vàm Lũng an toàn.
Chuyến đi trinh sát của Bông Văn Dĩa vì thế không chỉ là một chuyến vượt biển. Nó góp phần xác định bến tiếp nhận và phương án tổ chức tuyến vận tải chiến lược trên biển, tiền đề cho những chuyến tàu tiếp theo.
Chi tiết đáng nhớ
Điểm đặc biệt của câu chuyện là không có một trận đánh trực tiếp, nhưng từng giờ trên biển đều tiềm ẩn nguy cơ bị phát hiện. Người làm nhiệm vụ phải vừa có kiến thức về địa hình, thủy văn, vừa có khả năng ứng biến trước những tình huống bất ngờ.
Đặc biệt, việc Bông Văn Dĩa nhớ tới Vàm Lũng, một địa điểm ông từng biết từ thời kháng chiến chống Pháp, đã trở thành một yếu tố quan trọng trong quá trình tìm kiếm bến tiếp nhận.
Ý nghĩa cho chuyên mục “Thời hoa lửa”
Có thể đặt chủ đề:
“Một chuyến đi trinh sát – mở một con đường trên biển”
