BÔNG VĂN DĨA – NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG TRÊN BIỂN

BÔNG VĂN DĨA – NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG TRÊN BIỂN

Nếu Trường Sơn có những người mở đường giữa đại ngàn, thì trên Biển Đông cũng có những người đi trước trong những con thuyền gỗ nhỏ bé để tìm một con đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Bông Văn Dĩa là một trong những người như thế – người đã góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho Đường Hồ Chí Minh trên biển, từ những chuyến vượt biển bí mật đến Cà Mau trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Từ miền Nam vượt biển ra Bắc

Đầu những năm 1960, nhu cầu vũ khí và vật chất chi viện cho chiến trường miền Nam ngày càng cấp thiết.

Nhưng giữa hai miền là cả một khoảng cách lớn.

Đường bộ Trường Sơn đang từng bước được mở rộng, nhưng chưa thể đáp ứng yêu cầu chi viện cho những chiến trường ven biển và cực Nam.

Một phương án khác được đặt ra:

mở đường trên biển.

Những con thuyền gỗ nhỏ bé bắt đầu thực hiện những chuyến đi mà mỗi hải trình đều chứa đựng rất nhiều rủi ro.

Trong những người đi đầu có Bông Văn Dĩa, một cán bộ cách mạng của Cà Mau.

Những chuyến đi thăm dò

Năm 1961, Bông Văn Dĩa được Khu ủy Khu 8 và Tỉnh ủy Cà Mau cử ra Bắc bằng đường biển để liên hệ với Trung ương về việc vận chuyển vũ khí vào Cà Mau.

Sau đó, ông tiếp tục tham gia những chuyến đi trinh sát, khảo sát đường biển và tìm địa điểm xây dựng bến tiếp nhận hàng từ miền Bắc.

Đêm 10/4/1962, một chiếc thuyền vỏ gỗ gắn máy rời Nhật Lệ, Quảng Bình, tiến về phía Nam.

Ngày 18/4/1962, đoàn trinh sát vào đến Vàm Lũng, Cà Mau an toàn.

Tại đây, Bông Văn Dĩa báo cáo với Khu ủy về việc tìm nơi đặt bến và tổ chức tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc theo đường biển.

Đó là một chuyến đi có ý nghĩa đặc biệt.

Bởi trước khi có những con tàu lớn hơn, những tuyến vận tải quy mô hơn, đã có những con người phải đi trước để tìm đường.

Tìm một bến giữa vùng sông nước

Sau những chuyến khảo sát, phương án đặt bến tại các cửa sông, rạch ở Cà Mau được lựa chọn.

Những địa điểm này vừa có thể tiếp nhận tàu có trọng tải nhất định, vừa có điều kiện thuận lợi để che giấu hàng hóa và tổ chức vận chuyển vào chiến trường.

Với Bông Văn Dĩa, đây không đơn thuần là việc tìm một nơi cập tàu.

Đó là việc tìm một điểm nối giữa hậu phương miền Bắc và chiến trường miền Nam.

Một con đường nếu được khai thông sẽ đưa vũ khí, hàng hóa và nguồn lực từ miền Bắc vượt qua biển cả để đến với những chiến sĩ đang chiến đấu ở phương Nam.

Phương Đông 1 – chuyến tàu mở đường

Sau quá trình trinh sát và chuẩn bị, thời cơ mở tuyến vận tải chiến lược trên biển đã đến.

Đêm 11/10/1962, tại bến K15 Đồ Sơn, chiếc tàu gỗ mang tên Phương Đông 1 bí mật rời bến.

Tàu chở hơn 30 tấn vũ khí.

Người chỉ huy con tàu là Thuyền trưởng Lê Văn Một và Chính trị viên Bông Văn Dĩa.

Đây là một trong những chuyến tàu đặt nền móng trực tiếp cho tuyến vận tải chiến lược trên biển.

Không có những con tàu đồ sộ.

Không có những phương tiện hiện đại.

Chỉ là một con tàu gỗ, một thủy thủ đoàn và một hành trình bí mật hướng về phương Nam.

Năm ngày giữa biển

Sau khi rời Đồ Sơn, Phương Đông 1 vượt biển hướng về Cà Mau.

Ngày 16/10/1962, sau 5 ngày vượt biển, tàu cập bến Vàm Lũng, Cà Mau an toàn.

Hơn 30 tấn vũ khí đã đến được chiến trường.

Nhưng ý nghĩa của chuyến đi còn lớn hơn số lượng hàng hóa.

Nó chứng minh rằng:

Con đường trên biển có thể thực hiện được.

Từ đây, một tuyến chi viện chiến lược mới bắt đầu hình thành.

Những người “khai sơn phá thạch” trên biển

Khi Phương Đông 1 cập bến an toàn, những người tổ chức tuyến vận tải hiểu rằng một cánh cửa mới đã được mở.

Ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng đã quyết định thành lập Đoàn 759, đơn vị vận tải biển chiến lược – tiền thân của Đoàn 125 Hải quân, để tổ chức vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam.

Với những chuyến tàu đầu tiên, những người lính đã thực sự “khai sơn phá thạch” một con đường trên biển.

Bông Văn Dĩa là một trong những người tiên phong trên con đường ấy.

Từ một chuyến đi đến một tuyến đường huyền thoại

Sau Phương Đông 1, những con tàu khác tiếp tục lên đường.

Trong ba tháng cuối năm 1962, bốn chuyến tàu đầu tiên mang tên Phương Đông đã lần lượt vận chuyển gần 112 tấn vũ khí từ Đồ Sơn vào Cà Mau an toàn.

Từ những chuyến đi đầu tiên ấy, tuyến vận tải chiến lược trên biển ngày càng được tổ chức chặt chẽ.

Những con tàu không số nối tiếp nhau ra khơi.

Những bến bí mật lần lượt hình thành.

Một con đường vô hình dần hiện lên trên Biển Đông.

Và cái tên Đường Hồ Chí Minh trên biển trở thành một biểu tượng đặc biệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Không chỉ là những con tàu

Điều làm nên huyền thoại của tuyến đường này không chỉ là những con tàu.

Đó là những con người.

Những thủy thủ biết đọc biển trong đêm.

Những cán bộ tìm bến giữa những vùng sông nước.

Những người làm nhiệm vụ dẫn đường, liên lạc, bảo đảm hàng hóa.

Và những người ở hậu phương âm thầm chuẩn bị từng chuyến hàng.

Mỗi chuyến tàu đi qua biển là một mắt xích trong cả một hệ thống chi viện chiến lược.

Bông Văn Dĩa chính là một trong những người góp phần tạo nên mắt xích đầu tiên ấy.

Một con đường không có trên bản đồ

Có lẽ điều đặc biệt nhất của Đường Hồ Chí Minh trên biển là:

trên bản đồ không có một con đường cụ thể nào hiện ra.

Không có đường ray.

Không có cột mốc.

Không có biển chỉ dẫn.

Chỉ có biển cả mênh mông và những con tàu phải tìm đường trong bí mật.

Nhưng chính từ những chuyến đi như thế, một tuyến vận tải chiến lược đã được hình thành.

Đường Hồ Chí Minh trên biển tồn tại bằng ý chí, trí tuệ, sự sáng tạo và lòng dũng cảm của con người.

Người mở đường và dấu ấn để lại

Bông Văn Dĩa thường được nhắc đến với tên gọi “người mở đường Hồ Chí Minh trên biển”.

Cách gọi ấy bắt nguồn từ vai trò của ông trong những chuyến đi đầu tiên, đặc biệt là quá trình trinh sát, khảo sát bến và tham gia chỉ huy những chuyến tàu mở tuyến.

Ông không phải người duy nhất làm nên con đường huyền thoại ấy.

Nhưng ông là một trong những người đi những bước đầu tiên, khi mọi thứ còn chưa thành hình.

Và trong lịch sử, đôi khi những bước đầu tiên ấy chính là những bước khó khăn nhất.

Chuyện thời hoa lửa

Có những người được nhớ đến bởi một trận đánh.

Có những người được nhớ đến bởi một chiến công.

Còn Bông Văn Dĩa được nhớ đến bởi một con đường.

Một con đường không nhìn thấy trên bản đồ.

Một con đường bắt đầu từ những con tàu gỗ nhỏ bé, vượt biển trong bí mật để đưa vũ khí từ miền Bắc vào Cà Mau.

Từ chuyến đi trinh sát đến Phương Đông 1.

Từ một bến nhỏ ở Vàm Lũng đến cả một tuyến vận tải chiến lược.

Bông Văn Dĩa – người đi trước để tìm đường.

Những con tàu không số – những người nối dài con đường ấy.

Và giữa biển khơi, một con đường huyền thoại đã được mở bằng lòng người.