BÔNG VĂN DĨA – NGƯỜI MỞ LỐI GIỮA TRÙNG KHƠI, GÓP PHẦN ĐƯA ĐẤT NƯỚC ĐẾN HÒA BÌNH
Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hà
Bông Văn Dĩa (1905–1983) quê ở ấp Rạch Gốc, xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, ông sớm chứng kiến những khó khăn, cơ cực của người dân quê hương. Được thầy giáo, nhà cách mạng Phan Ngọc Hiển giác ngộ, Bông Văn Dĩa tham gia hoạt động cách mạng và trở thành một người cán bộ kiên trung. Năm 1940, ông tham gia cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai. Sau khi cuộc khởi nghĩa bị đàn áp, ông bị bắt và đày ra Côn Đảo. Ra tù, ông vẫn tiếp tục con đường hoạt động cách mạng.
Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Bông Văn Dĩa nhiều lần tham gia tổ chức vận chuyển hàng hóa, vũ khí phục vụ chiến trường bằng đường biển. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông ở lại miền Nam hoạt động và được giao những nhiệm vụ bí mật, trong đó có nhiệm vụ tổ chức tuyến vận chuyển trên biển từ miền Bắc vào Nam. Đây là công việc đặc biệt khó khăn, đòi hỏi sự gan dạ, mưu trí, tinh thần trách nhiệm và khả năng vượt qua những thử thách khắc nghiệt của biển cả.
Dấu ấn nổi bật trong cuộc đời Bông Văn Dĩa gắn với chuyến tàu Phương Đông 1. Đêm 11 tháng 10 năm 1962, con tàu gỗ chở 30 tấn hàng quân sự rời bến Đồ Sơn hướng vào Nam. Bông Văn Dĩa giữ cương vị Chính trị viên, cùng Thuyền trưởng Lê Văn Một và các cán bộ, chiến sĩ thực hiện chuyến đi. Sau năm ngày vượt biển, ngày 16 tháng 10 năm 1962, tàu cập bến Vàm Lũng ở Cà Mau an toàn. Chuyến đi có ý nghĩa quan trọng, góp phần khai mở tuyến vận tải chiến lược trên biển, về sau được biết đến với tên gọi Đường Hồ Chí Minh trên biển.
Sau đó, Bông Văn Dĩa tiếp tục tham gia tổ chức, xây dựng và lãnh đạo lực lượng vận tải biển ở Nam Bộ. Ông là một trong những người có công quan trọng trong việc xây dựng Đoàn 962, tổ chức tiếp nhận và vận chuyển hàng từ những chuyến tàu không số đến các chiến trường. Trong hoàn cảnh chiến tranh đầy gian nan, ông luôn thể hiện sự bình tĩnh, mưu trí và tinh thần trách nhiệm, góp phần cùng đồng đội hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1967, Bông Văn Dĩa được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông qua đời năm 1983, để lại trong lòng đồng đội và nhân dân Cà Mau hình ảnh một người chiến sĩ cách mạng kiên cường, giản dị và giàu lòng yêu nước.
Câu chuyện về Bông Văn Dĩa không chỉ là câu chuyện về những chuyến tàu vượt biển giữa những năm tháng chiến tranh. Đó còn là câu chuyện về khát vọng độc lập, thống nhất đất nước và cuộc sống hòa bình. Những con người như ông đã góp phần làm nên một chặng đường lịch sử để đất nước đi đến ngày non sông thống nhất. Hôm nay, khi những vùng biển Cà Mau yên bình, những con thuyền vẫn ngày ngày ra khơi và trẻ em được học tập dưới mái trường, giá trị của hòa bình càng trở nên sâu sắc. Nhớ về Bông Văn Dĩa là nhớ về một thế hệ đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho Tổ quốc, để các thế hệ sau được sống, học tập và xây dựng quê hương trong hòa bình.



