BÓP NÁT QUẢ CAM VÀ LÁ CỜ SÁU CHỮ VÀNG

Vào cuối thế kỷ XIII, Đại Việt phải đối mặt với một trong những thử thách lớn nhất trong lịch sử.

Quân Nguyên – Mông, một lực lượng quân sự mạnh lúc bấy giờ, chuẩn bị tiến xuống xâm lược Đại Việt.

Nhà Trần khẩn trương chuẩn bị lực lượng và bàn bạc kế sách chống giặc.

Năm 1282, vua Trần Nhân Tông tổ chức Hội nghị Bình Than để cùng các vương hầu, quan lại bàn việc quân.

Trần Quốc Toản khi ấy còn rất trẻ.

Ông cũng có mặt và muốn được tham gia bàn việc nước.

Nhưng vì tuổi còn nhỏ, Trần Quốc Toản không được dự hội nghị.

Đối với một người trẻ tuổi đang mang trong lòng khát vọng được góp sức bảo vệ đất nước, việc không được tham dự khiến ông vô cùng buồn và tủi.

Theo câu chuyện được lưu truyền, khi Trần Quốc Toản lui ra, nhà vua cho ông một quả cam.

Ông nhận quả cam nhưng tâm trí lúc ấy vẫn đang nghĩ về việc quân, về nguy cơ đất nước bị quân xâm lược đe dọa.

Trong lúc xúc động, ông bóp nát quả cam trong tay mà không hay biết.

Sau khi trở về, Trần Quốc Toản không ngồi chờ.

Ông tự mình tập hợp những người thân thuộc và gia nô, huy động hơn một nghìn người, sắm sửa vũ khí và đóng chiến thuyền để chuẩn bị tham gia đánh giặc.

Ông còn cho dựng một lá cờ lớn.

Trên lá cờ thêu sáu chữ:

“Phá cường địch, báo hoàng ân.”

Có thể hiểu là phá giặc mạnh, báo đáp ơn vua.

Sáu chữ ấy thể hiện rõ chí hướng của người thanh niên trẻ tuổi: không muốn đứng ngoài cuộc chiến của đất nước mà muốn trực tiếp góp sức đánh giặc.

Khi cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông diễn ra, đội quân của Trần Quốc Toản tham gia chiến đấu.

Trần Quốc Toản không chỉ có tinh thần mà còn thể hiện khả năng tổ chức và chỉ huy.

Quân đội nhà Trần dưới sự chỉ huy của các tướng lĩnh và sự tham gia của quân dân cả nước đã tiến hành cuộc kháng chiến quyết liệt.

Năm 1285, quân Nguyên – Mông tiến sâu vào Đại Việt.

Triều đình nhà Trần phải nhiều lần rút lui chiến lược để bảo toàn lực lượng.

Nhưng sau đó quân Đại Việt phản công mạnh mẽ.

Nhiều trận đánh lớn diễn ra ở Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết…

Quân Nguyên – Mông từng bước bị đẩy lui.

Trong cuộc chiến ấy, Trần Quốc Toản tiếp tục chiến đấu cùng quân đội nhà Trần.

Ông hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Tên tuổi Trần Quốc Toản sau đó được lưu truyền như một hình ảnh tiêu biểu của thế hệ trẻ trong lịch sử chống ngoại xâm.

Điều đặc biệt trong câu chuyện không chỉ nằm ở hình ảnh “bóp nát quả cam”.

Điều đáng nhớ hơn là sau sự việc ấy, Trần Quốc Toản không biến sự tức giận thành lời nói suông. Ông biến khát vọng được cống hiến thành hành động cụ thể: tập hợp lực lượng, chuẩn bị vũ khí, dựng cờ và trực tiếp ra trận.

Báo Quân đội nhân dân dẫn lại sử liệu về việc năm 1282 vua Trần Nhân Tông mở Hội nghị Bình Than; do còn nhỏ tuổi, Trần Quốc Toản không được tham dự, sau đó ông tập hợp lực lượng, dựng lá cờ có sáu chữ “Phá cường địch, báo hoàng ân”.

Câu chuyện về Trần Quốc Toản sau này còn được nhà văn Nguyễn Huy Tưởng thể hiện thành tác phẩm Lá cờ thêu sáu chữ vàng, góp phần đưa hình tượng người thiếu niên anh hùng đến gần hơn với nhiều thế hệ độc giả trẻ. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng ghi nhận tác phẩm này là một trong những sáng tác lịch sử nổi bật của Nguyễn Huy Tưởng.

Ý nghĩa câu chuyện: Câu chuyện Trần Quốc Toản thường được nhắc đến như một bài học về khát vọng cống hiến, tinh thần trách nhiệm của tuổi trẻ và ý chí biến tình yêu nước thành hành động cụ thể.

Điều đáng quý ở Trần Quốc Toản là khi cảm thấy mình chưa được trao cơ hội, ông không bỏ cuộc. Ông tự tìm cách chuẩn bị, rèn luyện lực lượng và chờ thời cơ để đóng góp cho đất nước.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân; Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.