Bữa cơm bộ đội giữa rừng

Chiều xuống rất nhanh giữa cánh rừng.

Sau một ngày hành quân, tiểu đội dừng chân bên một con suối nhỏ. Ai cũng mệt, ba lô nặng trĩu, quần áo lấm đầy đất đỏ.

Tiểu đội trưởng Thành nhìn đồng hồ rồi nói:

– Nghỉ một tiếng. Nấu cơm xong mới đi tiếp.

Chỉ một câu ấy thôi mà cả tiểu đội vui hẳn lên.

Sau một ngày dài, điều mọi người mong chờ nhất chính là bữa cơm bộ đội.

Nồi cơm bên suối

Hai chiến sĩ đi tìm củi.

Một người lấy bi đông múc nước.

Người khác vo gạo.

Nồi cơm nhỏ được đặt lên ba hòn đá bên bờ suối.

Khói bếp bay lên, hòa vào sương chiều.

Một chiến sĩ trẻ quê Nghệ An nhìn nồi cơm rồi cười:

– Hôm nay có vẻ nhiều gạo đấy!

Người bên cạnh trêu:

– Đừng mừng sớm. Cơm nhiều nhưng người cũng nhiều.

Cả nhóm bật cười.

Thức ăn chỉ có ít rau rừng và mấy miếng cá khô.

Một chiến sĩ mở ba lô lấy ra gói muối vừng mẹ gửi.

– Chia nhau nhé.

Tiểu đội trưởng Thành lắc đầu:

– Của nhà gửi thì để cậu ăn.

Anh lính trẻ đáp:

– Mẹ em dặn gặp đồng đội thì phải biết chia sẻ.

Thành nhìn anh rồi cười:

– Thế thì chia đi.

Gói muối vừng được chuyền từ tay người này sang tay người khác.

Chẳng ai ăn nhiều.

Nhưng ai cũng thấy ngon.

Bữa cơm không có tiếng gọi

Khi cơm chín, mọi người ngồi thành vòng tròn.

Không có mâm.

Không có bát đĩa đầy đủ.

Mỗi người một chiếc ca, một chiếc bát nhôm.

Tiểu đội trưởng chia phần cơm thật đều.

Một chiến sĩ trẻ nhìn nồi cơm:

– Anh ăn ít thế?

Thành đáp:

– Tôi ăn sau.

Người lính lắc đầu:

– Không được. Ai cũng như nhau.

Thành nhìn cậu vài giây rồi bật cười:

– Được. Chia lại.

Thế là mỗi người nhận một phần gần bằng nhau.

Câu chuyện quê nhà

Ăn được vài miếng, mọi người bắt đầu kể chuyện.

Một người nhớ ruộng lúa quê mình.

Một người nhớ mẹ đang ở miền Trung.

Người khác kể chuyện em gái vừa gửi thư.

Có anh nói:

– Sau này hòa bình, tôi sẽ về quê trồng một vườn cây.

Người bên cạnh hỏi:

– Trồng gì?

– Xoài.

– Sao lại xoài?

– Vì quê tôi chưa có nhiều.

Cả nhóm cười.

Những câu chuyện nhỏ bé ấy làm cánh rừng bỗng gần gũi như một mái nhà.

Một phần cơm dành cho người vắng mặt

Đến cuối bữa, một chiến sĩ bỗng nhìn sang chỗ trống bên cạnh.

Đó là vị trí của người đồng đội đang đi liên lạc.

Anh hỏi:

– Phần của Nam đâu?

Mọi người im lặng.

Tiểu đội trưởng lấy một bát cơm, đậy lại bằng chiếc nắp nhôm.

– Để phần cho cậu ấy.

Không ai nói thêm.

Giữa chiến tranh, một phần cơm để dành cho người đồng đội vắng mặt cũng là một cách nhắc rằng:

Trong tiểu đội, không ai bị bỏ lại phía sau.

Bếp lửa tắt

Ăn xong, mọi người rửa bát bên suối rồi dập bếp.

Chỉ còn vài đốm than đỏ.

Tiểu đội trưởng nhìn quanh:

– Kiểm tra lại quân trang.

Mọi người nhanh chóng thu dọn.

Một chiến sĩ trẻ đứng lên, khoác ba lô.

Anh quay lại nhìn nơi vừa ăn cơm.

Chỉ một lát trước, nơi này còn có tiếng cười.

Giờ đã trở lại im lặng.

Anh chợt hiểu rằng những bữa cơm như thế sẽ trở thành ký ức quý giá của đời lính.

Nhiều năm sau hòa bình, những người lính năm xưa gặp lại nhau.

Có người hỏi:

– Các ông còn nhớ những bữa cơm giữa rừng không?

Một người cười:

– Nhớ chứ. Cơm chẳng có gì ngon.

Người khác sửa lời:

– Không phải cơm ngon. Mà người ăn cùng mình ngon tình.

Mọi người cùng cười.

Rồi họ im lặng một lúc khi nhắc đến những người đồng đội không trở về.

Bữa cơm bộ đội giữa rừng ngày ấy rất đơn sơ: một nồi cơm, ít rau, vài miếng cá khô và gói muối vừng.

Nhưng trong cái thiếu thốn ấy có tình đồng đội, có tiếng cười, có nỗi nhớ quê và có niềm tin vào ngày trở về.

Có những bữa cơm chỉ kéo dài vài chục phút, nhưng ký ức về nó có thể theo người lính suốt cả cuộc đời.