Bữa cơm chia đôi giữa chiến trường

đã hành quân liên tục gần một tuần. Con đường đất đỏ ngoằn ngoèo xuyên qua núi rừng dường như dài vô tận.

Ba lô nhẹ dần vì gạo đã cạn.

Mỗi người chỉ còn vài nắm gạo rang, ít muối vừng và chiếc bi đông nước luôn phải chắt chiu từng ngụm.

Sau nhiều ngày hành quân, ai cũng gầy đi thấy rõ. Đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ, bàn chân phồng rộp vì những quãng đường dài. Thế nhưng, không một ai than vãn. Họ động viên nhau bằng những câu nói giản dị:

"Cố thêm chút nữa, rồi sẽ tới nơi."

Đến chiều muộn, đơn vị dừng chân bên một con suối nhỏ. Khói bếp được che kín dưới những tấm tăng để tránh máy bay trinh sát phát hiện.

Anh nuôi mở chiếc túi gạo cuối cùng.

Đếm đi đếm lại, số gạo chỉ đủ nấu một nồi cháo loãng.

Mỗi người được phát một chiếc ca nhôm, trong đó chỉ lưng lửng cháo và một nhúm muối.

Chiến sĩ trẻ Nguyễn Đức Minh lặng lẽ nhìn phần ăn của mình. Anh mới mười chín tuổi, nhập ngũ chưa đầy một năm. Những ngày hành quân liên tục khiến cơn đói như cào xé trong bụng.

Ngay lúc ấy, một tiếng ho khan vang lên.

Ở góc lán, chiến sĩ Lê Văn Bình đang sốt rét nặng. Cả người anh run lên từng cơn, đôi môi tái nhợt. Suốt hai ngày qua, Bình gần như không ăn được gì.

Hải bưng ca cháo của mình đến ngồi cạnh.

"Cậu ăn đi."

Bình lắc đầu yếu ớt.

"Anh ăn đi. Em không nuốt nổi."

Hải mỉm cười, lấy chiếc thìa nhôm chia đôi phần cháo.

"Một nửa của tôi, một nửa của cậu. Có đói thì cùng đói."

Bình nhìn người đồng đội, mắt đỏ hoe.

Một bữa cơm chỉ có vài thìa cháo loãng, nhưng hai người vẫn nhường nhau từng muỗng.

Thấy vậy, những chiến sĩ khác cũng lặng lẽ san sẻ phần ăn của mình.

Người bẻ đôi miếng lương khô.

Người đưa thêm ít muối vừng.

Người nhường nửa bi đông nước.

Không ai bảo ai.

Giữa chiến trường, tình đồng đội đã trở thành thứ lương thực quý giá nhất.

Đêm hôm đó, đơn vị tiếp tục hành quân.

Mưa rừng bất ngờ đổ xuống. Đất đỏ trơn như mỡ. Những chiếc ba lô nặng trĩu bám đầy bùn đất.

Bình vẫn còn yếu.

Không để đồng đội tụt lại phía sau, Hải lặng lẽ nhận thêm khẩu súng và ba lô của Bình.

"Để tôi mang giúp. Khi nào khỏe thì lấy lại."

Bình nghẹn lời.

Anh biết Hải cũng đã kiệt sức.

Nhưng người lính năm ấy chưa bao giờ tính toán thiệt hơn.

Vài tuần sau, đơn vị bước vào một trận đánh lớn.

Tiếng pháo rung chuyển cả cánh rừng.

Khói súng phủ kín triền đồi.

Trong lúc đơn vị cơ động sang vị trí mới, Bình bị mảnh đạn găm vào chân, ngã xuống giữa làn hỏa lực.

Không một chút do dự, Hải lao trở lại.

Anh cõng Bình chạy qua đoạn đất trống đang bị đạn bắn dữ dội.

Vừa chạy, anh vừa động viên:

"Ráng lên! Chúng ta còn phải về quê."

Hai người đều sống sót sau trận đánh ấy.

Chiến tranh kết thúc.

Họ trở về với hai miền quê khác nhau.

Cuộc sống cuốn mỗi người vào những lo toan riêng.

Có những năm không gặp.

Có những năm chỉ gửi cho nhau vài lá thư ngắn.

Rồi thời gian lặng lẽ trôi.

Năm mươi năm sau, trong buổi gặp mặt cựu chiến binh, hai mái đầu bạc lại nhận ra nhau giữa hàng trăm người.

Không cần nhiều lời.

Họ ôm chầm lấy nhau.

Đôi mắt đều đỏ hoe.

Sau buổi lễ, Bình lấy trong túi ra một chiếc thìa nhôm cũ đã xỉn màu.

Anh cười:

"Còn nhớ cái thìa này không?"

Hải cầm lấy.

Bàn tay run run.

Chính bằng chiếc thìa ấy, hơn nửa thế kỷ trước, anh đã chia đôi bữa cháo ít ỏi cho người đồng đội đang lên cơn sốt rét.

Chiếc thìa không còn sáng.

Nhưng ký ức về bữa cơm chia đôi vẫn nguyên vẹn như ngày nào.

Bình nói khẽ:

"Ngày ấy, nếu không có nửa ca cháo của anh, có lẽ tôi đã không đủ sức để tiếp tục hành quân."

Hải lắc đầu.

"Không phải của riêng tôi. Đó là bữa cơm của cả đơn vị. Ai cũng đã nhường nhau."

Hai người nhìn nhau rồi cùng mỉm cười.

Họ hiểu rằng điều còn lại sau chiến tranh không chỉ là những tấm huân chương hay những vết sẹo trên cơ thể.

Điều quý giá nhất là tình đồng đội.

Một tình cảm được vun đắp từ những bữa cơm đạm bạc, từ những ngụm nước sẻ chia, từ những lần cõng nhau vượt qua lằn ranh giữa sự sống và cái chết.

Bởi trong chiến tranh, có những bữa cơm không bao giờ no.

Nhưng lại nuôi lớn lòng can đảm.

Có những phần cơm được chia làm hai.

Nhưng tình người thì luôn đầy đặn.

Đó là thứ đã giúp biết bao người lính bước qua những năm tháng khốc liệt của một thời hoa lửa và mang theo suốt cả cuộc đời.