Bữa cơm chiều bên suối Đá Bạc

Mùa hè năm 1972, chiến trường Quảng Trị bước vào những ngày khốc liệt nhất. Đơn vị của ông Đặng Văn Cường liên tục cơ động, vừa chiến đấu vừa củng cố trận địa. Có những ngày, anh em chỉ kịp ăn vài củ sắn luộc rồi lại lên đường.

Sau một đợt chiến đấu kéo dài, đơn vị dừng chân nghỉ tạm bên một con suối nhỏ mà anh em thường gọi là suối Đá Bạc. Hôm ấy, lương thực còn lại chỉ có một ít gạo, vài nắm rau tàu bay hái ven rừng và mấy con cá nhỏ do các chiến sĩ tranh thủ bắt được.

Chiến sĩ trẻ Ngô Văn Tâm, quê ở Thanh Hóa, được giao nấu bữa cơm cho cả tổ. Chiếc nồi quân dụng méo mó đặt trên ba hòn đá, khói bếp bay hòa vào màn sương chiều. Dù thức ăn đạm bạc, ai cũng vui vẻ chờ đợi.

Đúng lúc đó, một chiến sĩ trong tổ bị sốt rét nặng, không thể ngồi dậy ăn cơm. Không ai bảo ai, mỗi người nhường lại một phần cơm ít ỏi của mình để dành cho đồng đội. Ngô Văn Tâm còn lặng lẽ giữ lại con cá lớn nhất, nấu thành bát canh nóng mang đến tận nơi cho người bệnh.

Ông Đặng Văn Cường nhớ lại:

“Chúng tôi lúc ấy đều đói, nhưng chẳng ai nghĩ đến phần mình trước. Chỉ cần đồng đội khỏe lại, ngày mai còn cùng nhau chiến đấu là vui rồi.”

Buổi chiều hôm ấy, khi cả tổ quây quần bên bếp lửa, Ngô Văn Tâm lấy trong ba lô ra cây đàn mandolin nhỏ đã cũ. Tiếng đàn cất lên giữa núi rừng yên tĩnh, hòa cùng tiếng suối róc rách. Mọi người cùng hát những bài ca quen thuộc, quên đi cái đói, quên đi sự khốc liệt của chiến tranh.

Ít ngày sau, đơn vị tiếp tục lên đường. Nhiều người trong số họ đã đi qua những trận đánh ác liệt, nhưng ký ức về bữa cơm chiều bên suối Đá Bạc vẫn luôn ở lại trong lòng ông Cường.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, mỗi lần gặp lại đồng đội cũ, ông lại xúc động kể:

“Điều tôi nhớ nhất không phải là những bữa ăn đầy đủ sau này, mà chính là nồi cơm ít ỏi năm ấy. Trong hoàn cảnh khó khăn nhất, chúng tôi đã biết sống vì nhau. Đó là điều quý giá nhất mà chiến tranh để lại.”