BỮA CƠM CHỜ NGƯỜI TRỞ VỀ

Có những gia đình đã đi qua chiến tranh bằng những tháng ngày chờ đợi.

Không tiếng súng nơi tiền tuyến, không khoác lên mình bộ quân phục, nhưng phía sau mỗi người lính luôn có một mái nhà âm thầm mong ngóng.

Ngày ấy, trong một căn nhà nhỏ ở miền quê, có một người mẹ già và cô con dâu trẻ sống cùng nhau.

Người con trai duy nhất của mẹ lên đường nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ngày tiễn con, mẹ chỉ dặn:

“Đi mạnh khỏe. Đánh giặc rồi trở về.”

Anh cười:

“Con nhất định về.”

Câu nói ấy trở thành lời hứa mà mẹ giữ trong lòng suốt những năm chiến tranh.

Từ ngày anh đi, căn nhà vắng hẳn tiếng nói cười.

Người vợ trẻ vẫn làm ruộng, chăm sóc mẹ chồng và nuôi đứa con nhỏ.

Mỗi lần có tiếng người đi ngoài ngõ, hai mẹ con lại ngẩng lên.

Mỗi lần có người đưa thư từ đơn vị, tim họ lại đập nhanh.

Những lá thư từ chiến trường không nhiều.

Có khi vài tháng mới nhận được một lá.

Nhưng mỗi lá thư đều được đọc đi đọc lại đến thuộc lòng.

Anh thường kể rằng mình vẫn khỏe.

Rằng đồng đội rất tốt.

Rằng anh nhớ mẹ, nhớ vợ và nhớ đứa con nhỏ.

Cuối thư bao giờ cũng là một câu:

“Nhà mình cứ yên tâm. Hòa bình anh sẽ về.”

Người vợ giữ tất cả những lá thư ấy trong một chiếc hộp gỗ nhỏ.

Cô không bao giờ để chúng thất lạc.

Có những đêm con ngủ rồi, cô lấy thư ra đọc dưới ánh đèn dầu.

Đọc xong lại gấp thật cẩn thận.

Mẹ chồng nhìn con dâu, chỉ nói:

“Nó còn nhớ nhà là được.”

Rồi hai người lại ngồi im.

Chiến tranh kéo dài.

Đứa con nhỏ lớn dần.

Từ một đứa trẻ chỉ biết gọi “bố”, nó bắt đầu biết hỏi:

“Bao giờ bố về?”

Người mẹ thường chỉ vào bức ảnh người lính treo trên tường:

“Bố đang đi đánh giặc. Khi nào đất nước hòa bình, bố sẽ về.”

Đứa trẻ gật đầu.

Nó tin.

Bởi người lớn trong nhà cũng đang tin như thế.

Rồi một ngày, một người lính trở về làng.

Không phải người con trai ấy.

Anh mang theo một tin dữ.

Người mẹ đứng chết lặng trước sân.

Người vợ không khóc.

Cô chỉ hỏi:

“Anh ấy… có nhắn gì không?”

Người đồng đội lấy từ trong túi ra một chiếc khăn tay đã cũ.

“Trước lúc đi làm nhiệm vụ, anh ấy gửi lại. Anh ấy nói nếu có chuyện gì thì mang về cho gia đình.”

Người vợ nhận chiếc khăn.

Hai bàn tay run lên.

Mẹ chồng ngồi xuống bên thềm.

Một lúc rất lâu, bà mới nói:

“Nó có đau không?”

Người đồng đội im lặng.

Rồi khẽ lắc đầu.

Mẹ gật đầu.

Bà không khóc.

Chỉ nhìn về phía cánh cửa và nói:

“Nó hứa sẽ về mà…”

Đó là lần đầu tiên người vợ khóc.

Không phải vì anh không trở về.

Mà vì cô hiểu rằng lời hứa năm nào sẽ không bao giờ thành hiện thực nữa.

Những năm sau đó, căn nhà vẫn tồn tại.

Mẹ già ngày một yếu.

Người vợ trở thành chỗ dựa cho cả gia đình.

Đứa con lớn lên trong câu chuyện về một người cha mà nó chỉ biết qua những bức ảnh và những lá thư.

Mỗi năm đến ngày giỗ, trên bàn thờ vẫn có một bữa cơm.

Không sang trọng.

Chỉ là những món ăn ngày trước anh thích.

Mẹ thường bảo:

“Hôm nay nấu món này, nó thích.”

Rồi bà lại ngồi trước bàn thờ rất lâu.

Nhiều năm sau, mẹ mất.

Người vợ tiếp tục giữ căn nhà.

Những lá thư vẫn nằm trong chiếc hộp gỗ.

Chiếc khăn tay vẫn được cất cẩn thận.

Một ngày nọ, người con trai của người lính trở về sau nhiều năm làm ăn xa.

Anh đứng trước bàn thờ cha, đặt lên đó một bó hoa.

Anh nói:

“Bố ơi, con về rồi.”

Người mẹ đứng phía sau quay mặt đi lau nước mắt.

Đứa trẻ năm nào giờ đã trưởng thành.

Nó đã có gia đình riêng.

Nhưng trong lòng nó, người cha chưa bao giờ là một người xa lạ.

Bởi suốt cuộc đời, nó được lớn lên cùng những câu chuyện về cha.

Về một người lính đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Về những lá thư gửi từ chiến trường.

Về lời hứa “hòa bình bố sẽ về”.

Và về một gia đình đã dành cả cuộc đời để chờ đợi.

Chiến tranh đã lấy đi một người con, một người chồng, một người cha.

Nhưng không thể lấy đi tình yêu của gia đình dành cho người đã khuất.

Nhiều năm sau nữa, khi căn nhà cũ được sửa lại, người con vẫn giữ nguyên chiếc hộp gỗ.

Anh nói với các con:

“Đây là những lá thư của ông nội.”

Lũ trẻ tò mò mở ra.

Những dòng chữ đã nhòe theo năm tháng.

Nhưng tình cảm trong đó vẫn còn nguyên.

Có một lá thư cuối cùng chỉ viết vài dòng:

“Anh nhớ em và con. Nhớ mẹ. Hết chiến tranh anh sẽ về. Cả nhà mình lại ăn một bữa cơm thật đông đủ.”

Người con đọc đến đó thì dừng lại.

Ngoài sân, nắng chiều rơi xuống mái nhà.

Anh khép chiếc hộp.

Rồi nói rất khẽ:

“Bố chưa kịp về ăn bữa cơm ấy. Nhưng cả nhà mình vẫn luôn chờ bố.”

Có lẽ, chiến tranh đã kết thúc từ rất lâu.

Nhưng với những gia đình có người nằm lại, chiến tranh đôi khi chưa bao giờ thực sự kết thúc.

Nó ở lại trong một chiếc hộp gỗ.

Trong những lá thư cũ.

Trong một chiếc khăn tay.

Trong một bức ảnh đã bạc màu.

Và trong những bữa cơm mà người ta vẫn đặt thêm một đôi đũa, dù biết người ấy sẽ không bao giờ trở về.

Bởi có những người lính đã hy sinh ngoài chiến trường, nhưng trong căn nhà của họ, họ vẫn sống mãi – trong ký ức, trong tình yêu và trong trái tim của những người thân yêu.