Bữa cơm cuối cùng

Bữa cơm cuối cùng

Chiều hôm ấy, trong một căn lán nhỏ gần biên giới, những người lính có một bữa cơm đặc biệt.

Không phải vì có món gì ngon.

Chỉ là hôm đó đơn vị nhận được một ít thịt và rau từ dưới xuôi chuyển lên. Sau nhiều ngày ăn uống đơn giản, mọi người quyết định nấu một bữa thật đầy đủ.

Người nấu cơm là anh Thành, một người lính đã gần ba mươi tuổi.

Anh vốn là con cả trong gia đình, ở quê còn mẹ già và hai đứa em nhỏ.

Thành nấu ăn rất khéo.

Anh vừa thái rau vừa nói:

“Hôm nay ăn cho no nhé. Mai lại đi làm nhiệm vụ rồi.”

Một người đồng đội cười:

“Anh cứ nói như thể mai chúng ta đi xa lắm.”

Thành cười:

“Biết đâu được.”

Cả nhóm ngồi quanh chiếc bàn gỗ nhỏ.

Bữa cơm không có gì sang trọng.

Chỉ có thịt rang, rau luộc, một nồi canh nóng và ít cá khô.

Nhưng ai cũng ăn rất ngon.

Mọi người kể chuyện quê nhà.

Có người nói về mẹ.

Có người kể chuyện người yêu.

Một người khác nói:

“Sau này hòa bình, tôi nhất định về quê mở một quán ăn.”

Thành cười:

“Thế tôi đến ăn có được miễn phí không?”

“Không. Đồng đội thì giảm một nửa.”

Cả bàn cười vang.

Bữa cơm kéo dài hơn thường lệ.

Không ai muốn đứng dậy sớm.

Bởi những giây phút bình thường như thế giữa chiến tranh quý giá vô cùng.

Sau bữa ăn, Thành đứng dậy rửa bát.

Người đồng đội bảo:

“Để tôi làm.”

Thành lắc đầu:

“Cậu nghỉ đi. Tôi làm quen rồi.”

Anh rửa từng chiếc bát dưới dòng nước lạnh.

Một lúc sau, Thành lấy trong túi ra một lá thư.

Anh vừa lau bát vừa đọc.

Đó là thư của mẹ.

Mẹ viết rằng ở quê, mùa lúa đã bắt đầu.

Bà còn dặn:

“Khi nào con về, mẹ sẽ nấu cho con món canh chua con thích.”

Thành mỉm cười.

Anh gấp thư lại.

Người đồng đội hỏi:

“Mẹ viết gì?”

“Bảo tôi về ăn cơm.”

“Thế bao giờ về?”

Thành nhìn lên bầu trời.

“Chắc sớm thôi.”

Tối hôm ấy, đơn vị nhận nhiệm vụ.

Mọi người nhanh chóng chuẩn bị.

Thành kiểm tra lại ba lô rồi quay sang người bạn:

“Bữa cơm hôm nay ngon thật.”

Người bạn cười:

“Sau này về, tôi mời anh một bữa ngon hơn.”

Thành vỗ vai bạn.

“Nhớ nhé.”

Họ lên đường.

Đêm ấy trời rất tối.

Những người lính di chuyển trong im lặng.

Không ai nói nhiều.

Mỗi người đều nghĩ về gia đình.

Và có lẽ, trong lòng Thành vẫn còn nhớ bữa cơm chiều hôm đó.

Cuộc chiến diễn ra căng thẳng.

Đến khi mọi việc kết thúc, Thành đã không thể trở về.

Người đồng đội thân thiết của anh ngồi bên chiếc ba lô.

Trong đó vẫn còn lá thư của mẹ.

Anh đọc mà không cầm được nước mắt.

Lời hứa về một bữa cơm khác sẽ không bao giờ thực hiện.

Những kỷ vật của Thành được gửi về quê.

Mẹ anh nhận chiếc ba lô vào một buổi chiều.

Bà mở ra, nhìn thấy lá thư của chính mình.

Bà cầm nó lên.

“Con vẫn chưa kịp đọc hết…”

Bà nói rất nhỏ.

Người đồng đội đứng bên cạnh kể lại bữa cơm cuối cùng.

Anh kể rằng hôm ấy Thành ăn rất ngon.

Anh còn nói sau này nhất định sẽ về ăn cơm với mẹ.

Người mẹ quay mặt đi.

Một lúc sau, bà nói:

“Thế là nó vẫn nhớ món canh của mẹ.”

Những ngày sau đó, căn nhà trở nên vắng lặng.

Chiếc bàn ăn vẫn còn đó.

Chiếc bát Thành từng dùng được mẹ giữ lại.

Mỗi khi nấu cơm, bà vẫn vô thức lấy thêm một chiếc bát.

Rồi nhìn sang chỗ trống bên cạnh.

Bà lại cất nó đi.

Nhiều năm trôi qua.

Hai đứa em của Thành đều trưởng thành.

Mỗi dịp giỗ anh, gia đình lại nấu một mâm cơm.

Mẹ anh đã già, đôi tay không còn khỏe.

Nhưng năm nào bà cũng tự tay nấu món canh chua mà Thành thích.

Một lần, người đồng đội cũ đến thăm.

Ông đã già, mái tóc bạc trắng.

Bữa cơm hôm ấy có món canh chua.

Người mẹ múc cho ông một bát.

“Ngày trước Thành thích món này lắm.”

Người đồng đội gật đầu.

“Vâng. Anh ấy nhắc đến bác nhiều.”

Hai người ngồi ăn trong im lặng.

Ngoài sân, nắng chiều trải xuống khu vườn.

Không còn tiếng súng.

Không còn những đêm hành quân.

Chỉ còn tiếng bát đũa rất khẽ.

Người đồng đội nhìn chiếc ghế trống bên cạnh rồi nói:

“Giá mà anh ấy được ăn bữa cơm này.”

Người mẹ mỉm cười buồn:

“Thì coi như nó vẫn đang ăn cùng chúng ta.”

Bà gắp một miếng thức ăn đặt vào chiếc bát trước chỗ ngồi cũ của con.

Bữa cơm tiếp tục.

Không ai nói thêm.

Nhưng trong lòng mỗi người đều hiểu rằng có những người dù đã đi xa vẫn luôn có một chỗ ngồi trong gia đình.

Bữa cơm cuối cùng của Thành đã trôi qua từ rất lâu.

Nhưng hương vị của nó vẫn còn trong ký ức của những người ở lại.

Đó là một bữa cơm bình dị giữa những ngày chiến tranh, nơi những người lính vẫn cười nói, vẫn kể về quê nhà và vẫn mơ về một ngày được trở về.

Có người đã trở về.

Có người không.

Nhưng chính những bữa cơm giản dị ấy đã trở thành một phần ký ức đẹp nhất của một thế hệ đã đi qua chiến tranh.