BỮA CƠM CUỐI CÙNG CỦA NGƯỜI MẸ

BỮA CƠM CUỐI CÙNG CỦA NGƯỜI MẸ

Tháng Ba năm 1972.

Một vùng quê nhỏ ven sông Hồng chìm trong màn sương sớm. Tiếng gà gáy vang lên từ cuối xóm. Trong căn nhà mái rạ đơn sơ, bà cụ Nguyễn Thị Hòa dậy từ rất sớm. Hôm nay là ngày người con trai duy nhất của bà lên đường nhập ngũ.

Anh tên là Minh, vừa tròn hai mươi tuổi.

Đêm hôm trước, hai mẹ con gần như thức trắng. Người mẹ vá lại chiếc áo bộ đội đã được đơn vị cấp. Còn Minh cẩn thận gấp từng bộ quần áo, đặt vào ba lô một cuốn sổ nhỏ, chiếc khăn tay mẹ thêu và bức ảnh gia đình đã cũ.

Sáng hôm ấy, bữa cơm chỉ có bát canh rau tập tàng, đĩa cá kho và vài quả cà muối. Mâm cơm nghèo nhưng đầy ắp tình thương.

Bà Hòa cứ gắp thức ăn sang bát con.

Minh cười:

"Mẹ ăn đi, vào đơn vị con được ăn no hơn."

Người mẹ biết con chỉ nói để mình yên lòng.

Ăn xong, Minh xin mẹ chiếc khăn tay cũ.

Bà hỏi:

"Con lấy làm gì?"

Anh đáp:

"Để khi nhớ mẹ con lấy ra nhìn."

Người mẹ lặng người.

Bà quay mặt đi lau nước mắt.

Trước giờ lên đường, bà chỉ dặn một câu:

"Nếu có phải hy sinh thì hãy sống cho xứng đáng với màu áo con đang mặc."

Đó là lần cuối cùng hai mẹ con gặp nhau.

Minh vào chiến trường Quảng Trị.

Ở nơi ấy, bom đạn ngày đêm cày xới mặt đất. Có những hôm đơn vị hành quân liên tục ba ngày không có một bữa cơm nóng.

Một tối, giữa rừng Trường Sơn, Minh mở chiếc khăn tay của mẹ.

Chiếc khăn vẫn còn mùi thơm của nắng quê.

Anh lấy cuốn sổ nhỏ viết:

"Mẹ ơi!

Hôm nay đơn vị con vừa hành quân xong. Đồng đội ai cũng nhớ nhà. Con nhớ bữa cơm mẹ nấu, nhớ tiếng võng kẽo kẹt mỗi trưa hè.

Nhưng mẹ đừng lo. Con và đồng đội sẽ giữ vững trận địa để ngày hòa bình trở về."

Lá thư ấy không bao giờ được gửi.

Mùa hè đỏ lửa năm 1972.

Trong một trận chiến ác liệt bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, đơn vị của Minh bị pháo kích dữ dội.

Một người đồng đội bị thương nặng.

Không chút do dự, Minh lao ra giữa làn đạn kéo đồng đội vào hầm.

Đúng lúc ấy, một quả pháo nổ ngay phía trước.

Minh hy sinh.

Người đồng đội được cứu sống.

Khi thu dọn ba lô của anh, đồng đội tìm thấy chiếc khăn tay của mẹ và lá thư chưa kịp gửi.

Người chỉ huy lặng lẽ gấp lại.

Ông nói:

"Khi nào có điều kiện, hãy gửi về cho mẹ."

Ba năm sau, đất nước thống nhất.

Một buổi chiều cuối thu.

Có hai người lính tìm về ngôi nhà nhỏ.

Bà Hòa nhận ra ngay bộ quân phục bạc màu.

Bà run run hỏi:

"Các con... Minh đâu?"

Không ai trả lời.

Người chỉ huy lấy từ ba lô ra chiếc khăn tay đã ngả màu cùng cuốn sổ nhỏ.

Bà hiểu tất cả.

Bà ôm chặt chiếc khăn vào ngực.

Không khóc.

Không kêu than.

Chỉ khẽ nói:

"Con mẹ đã về rồi..."

Từ hôm ấy, mỗi chiều bà đều trải chiếc khăn lên bàn thờ, thắp một nén hương.

Nhiều năm sau.

Một đoàn học sinh đến thăm gia đình.

Một em nhỏ hỏi:

"Bà có giận chiến tranh không?"

Bà mỉm cười rất hiền.

"Chiến tranh cướp mất con bà.

Nhưng chính những người như con bà đã đem hòa bình về cho các cháu hôm nay."

Cả căn nhà im lặng.

Ngoài sân, cây bưởi Minh trồng trước ngày nhập ngũ vẫn ra hoa trắng xóa.

Mùi hương dịu dàng lan khắp khoảng sân nhỏ.

Như chưa bao giờ người con trai ấy rời xa mẹ.

Thông điệp

Có những người mẹ không nhận lại con sau chiến tranh, chỉ nhận lại một chiếc khăn tay, một cuốn sổ nhỏ hay vài dòng thư còn dang dở. Chính những hy sinh lặng thầm ấy đã góp phần làm nên nền hòa bình mà chúng ta đang được hưởng hôm nay.

Là thế hệ trẻ, chúng ta không chỉ tri ân bằng những nén hương hay phút mặc niệm, mà còn bằng việc sống có lý tưởng, học tập, lao động, cống hiến và giữ gìn những giá trị mà các thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng máu để bảo vệ.