Bữa cơm cuối cùng của tiểu đội Nhân chứng:
Giữa những ngày tháng chiến tranh ác liệt, một bữa cơm đơn sơ của những người lính trẻ đã trở thành ký ức theo ông Phúc suốt cuộc đời. Đó là bữa cơm cuối cùng mà cả tiểu đội còn đông đủ bên nhau trước khi bước vào trận đánh lớn.
Mỗi khi nhắc đến chiến tranh, nhiều người thường nhớ đến tiếng súng, tiếng bom hay những trận đánh ác liệt. Còn đối với tôi, ký ức khiến tôi day dứt nhất lại là một bữa cơm chiều giữa rừng Tây Nguyên vào mùa xuân năm 1975.
Khi ấy, tôi là chiến sĩ bộ binh thuộc một đơn vị chuẩn bị tham gia chiến dịch lớn. Sau nhiều ngày hành quân liên tục, đơn vị dừng chân tại một khu rừng để củng cố lực lượng và chuẩn bị cho nhiệm vụ mới.
Chiều hôm đó, không khí trong tiểu đội rất vui vẻ. Một đồng chí hậu cần vừa nhận được thêm ít gạo và vài hộp thịt từ tuyến sau chuyển tới. Đối với chúng tôi lúc bấy giờ, đó là một món quà vô cùng quý giá.
Anh em góp củi nhóm bếp. Người vo gạo, người nấu canh rau rừng. Khói bếp bay lên giữa đại ngàn tạo nên khung cảnh bình yên hiếm hoi giữa chiến tranh.
Tiểu đội tôi có 12 người, hầu hết đều ở độ tuổi đôi mươi. Mỗi người đến từ một miền quê khác nhau nhưng đã xem nhau như anh em ruột thịt.
Trong lúc chờ cơm chín, mọi người bắt đầu kể chuyện quê nhà.
Anh Nguyễn Văn Hòa, quê Nam Định, kể về những cánh đồng lúa trải dài mỗi mùa gặt.
Anh Lê Quốc Việt, quê Quảng Nam, kể về dòng sông Thu Bồn và những buổi chiều chăn trâu thời thơ ấu.
Còn tôi kể về những ngày theo cha ra đồng bắt cá sau những cơn mưa lớn.
Tiếng cười nói vang lên khắp khu rừng.
Lâu lắm rồi chúng tôi mới có một buổi chiều bình yên như thế.
Khi nồi cơm chín, cả tiểu đội quây quần bên nhau.
Bữa cơm chỉ có cơm trắng, rau rừng và vài miếng thịt hộp được chia đều cho từng người.
Nhưng ai cũng ăn rất ngon lành.
Giữa bữa cơm, anh Hòa bất ngờ nói:
"Các cậu này, mai mốt hòa bình rồi nhớ ghé quê tôi chơi nhé."
Mọi người bật cười.
Một người đùa lại:
"Nhất định rồi. Nhưng trước tiên cậu phải về cưới vợ đã."
Tiếng cười lại vang lên.
Không ai biết rằng đó sẽ là lần cuối cùng cả tiểu đội ngồi ăn cùng nhau.
Rạng sáng hôm sau, đơn vị nhận lệnh xuất phát.
Trận đánh diễn ra vô cùng quyết liệt.
Tiếng súng nổ liên hồi. Đất đá tung lên khắp nơi. Khói lửa bao trùm cả một vùng đồi núi.
Chúng tôi chiến đấu với quyết tâm cao nhất.
Trận đánh giành thắng lợi.
Nhưng khi điểm danh quân số sau trận chiến, tiểu đội không còn đủ 12 người như trước.
Ba đồng đội đã anh dũng hy sinh.
Trong đó có anh Nguyễn Văn Hòa – người đã mời chúng tôi về quê chơi trong bữa cơm chiều hôm trước.
Tin ấy khiến tất cả lặng người.
Không ai nói nên lời.
Tối hôm đó, tôi ngồi một mình bên gốc cây nhớ lại những câu chuyện, những tiếng cười trong bữa cơm cuối cùng.
Mới chỉ một ngày trước thôi, chúng tôi còn ngồi cạnh nhau, cùng ăn chung một nồi cơm, cùng kể về những dự định sau chiến tranh.
Vậy mà giờ đây một số người đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Sau ngày đất nước thống nhất, tôi có dịp trở về thăm gia đình những đồng đội đã hy sinh.
Khi gặp mẹ anh Hòa, tôi kể cho bà nghe về bữa cơm cuối cùng của tiểu đội.
Người mẹ già lặng lẽ lau nước mắt rồi nói:
"Nó hy sinh cho đất nước, gia đình đau lòng nhưng rất tự hào."
Câu nói ấy khiến tôi xúc động đến tận hôm nay.
Đã hơn năm mươi năm trôi qua, cuộc sống đổi thay rất nhiều. Những cánh rừng năm xưa giờ đã có đường sá, nhà cửa và tiếng trẻ em đến trường.
Nhưng trong ký ức của tôi vẫn còn nguyên hình ảnh 12 chàng trai trẻ ngồi quây quần bên nồi cơm nóng giữa đại ngàn Tây Nguyên.
Đó không chỉ là một bữa cơm.
Đó là tình đồng đội, là tuổi trẻ, là những ước mơ còn dang dở và là một phần ký ức không bao giờ phai nhạt của thời hoa lửa.
Câu chuyện ca ngợi tình đồng chí, đồng đội gắn bó của những người lính trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước; đồng thời thể hiện sự hy sinh cao cả của thế hệ trẻ Việt Nam vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây cũng là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình và sống xứng đáng với những mất mát của cha anh.



