Bữa Cơm Đêm Giao Thừa Lạnh Và Trái Tim Của Bác
Đặng Mai Phương
Năm 1946, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mới sinh còn non trẻ nhưng đã phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: nạn đói nghèo, nạn mù chữ và họa xâm lược. Trong bối cảnh ấy, Bác Hồ không chỉ lãnh đạo đất nước bằng những quyết sách chiến lược mà còn chạm đến lòng dân bằng những cử chỉ vô cùng giản dị, chân thành.
Năm 1945, khi chính phủ phát động phong trào "Hũ gạo cứu đói", Bác là người đầu tiên tiên phong thực hiện. Bác đề nghị cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng 3 bữa, đem số gạo đó gom lại cứu giúp những người nghèo khổ. Bản thân Bác, dù bận rộn ngày đêm với việc nước, vẫn nghiêm túc thực hiện đúng lịch nhịn ăn như đã đề ra. Mỗi khi đến bữa nhịn của Bác, các đồng chí phục vụ vì thương sức khỏe của Bác nên tìm cách chuẩn bị cơm, nhưng Bác đều nhẹ nhàng từ chối và giải thích rằng người lãnh đạo phải giữ đúng lời hứa với nhân dân.
Đặc biệt, vào đêm giao thừa Tết Nhâm Dần (1962) — kỳ Tết độc lập đầu tiên của nước nhà — Bác Hồ đã có một chuyến đi lịch sử. Bác không đón Tết ở những nơi sang trọng mà chọn đến thăm những gia đình nghèo nhất Hà Nội.
Trời mùa đông miền Bắc lạnh giá, mưa xuân lất phất. Bác cải trang, lặng lẽ ghé thăm nhà cô Tín, một người phụ nữ góa chồng, nghèo khổ ở phố Hàng Chĩnh, làm nghề gánh nước thuê để nuôi bốn đứa con nhỏ. Đêm giao thừa, trong khi mọi nhà đã đỏ đèn cúng tổ tiên thì nhà cô Tín vẫn lạnh ngắt, cô vẫn đang quẩy đôi thùng đi gánh nước thuê kiếm từng đồng mua gạo.
Khi Bác bước vào căn nhà xập xệ, cô Tín bàng hoàng rơi cả đòn gánh, không tin vào mắt mình khi thấy Chủ tịch nước Hồ Chí Minh đang đứng trước mặt. Bác bước lại gần, âu yếm xoa đầu các cháu nhỏ, chia kẹo Tết cho chúng rồi hỏi thăm hoàn cảnh của cô. Cô Tín cảm động nghẹn ngào: "Chủ tịch nước mà lại đến thăm nhà chúng con..." Bác nhẹ nhàng đáp: "Bác không đến thăm những nhà như góa phụ con côi này thì thăm ai?"
Rời nhà cô Tín, Bác lặng lẽ quay về Bắc Bộ Phủ. Đêm đó, Bác trăn trở rất nhiều. Bác chia sẻ với các đồng chí cùng đi rằng, một ngày nào đó nhân dân ta còn khổ, chưa có đủ ăn đủ mặc thì Bác vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ.
Câu chuyện đêm giao thừa năm 1946 đã trở thành một dấu ấn lịch sử khắc sâu tư tưởng "Lấy dân làm gốc" của Bác Hồ. Đối với Bác, độc lập dân tộc chỉ thực sự có ý nghĩa khi mọi người dân đều có cơm ăn, áo mặc, được học hành và được sống trong sự yêu thương, đùm bọc.



