Bữa cơm giữa chiến hào.
Tôi vẫn nhớ những bữa cơm giữa chiến hào trong những năm tháng chiến tranh. Đó không phải là những bữa ăn đầy đủ, nhưng lại là những bữa cơm ấm áp nhất trong cuộc đời người lính.
Giữa lúc chiến trường còn vang tiếng súng, chúng tôi thường tranh thủ ăn vội bên những hầm hào vừa đào. Một nắm cơm gói trong lá, một ít rau rừng, vài miếng muối vừng hay phần thức ăn được đồng đội chia đều – tất cả đều trở thành một bữa tiệc quý giá giữa những ngày gian khổ.
Có những hôm mưa dầm, đất trong chiến hào nhão thành bùn. Áo quần chúng tôi ướt lạnh, tay vẫn còn dính đất sau khi củng cố trận địa. Vậy mà khi mở gói cơm ra, nhìn thấy anh em ngồi quây quần bên nhau, ai cũng thấy lòng nhẹ đi. Một người chia thêm miếng thức ăn, người khác nhường ngụm nước, chẳng ai nghĩ đến phần mình nhiều hơn.
Tôi nhớ những câu chuyện bên bữa cơm ấy. Có người kể về quê nhà, về cánh đồng lúa, về cha mẹ đang chờ ngày trở về. Có người nhắc đến Hà Nội, đến những con phố đã từng chiến đấu. Cũng có lúc chẳng ai nói gì, chỉ lặng lẽ ăn để lấy sức cho trận đánh tiếp theo.
Giữa chiến hào, tình đồng đội được vun đắp từ những điều giản dị như thế. Một nắm cơm chia đôi, một chiếc áo khoác nhường nhau trong đêm lạnh, một lời động viên khi mệt mỏi – những điều nhỏ bé ấy đã giúp chúng tôi vượt qua những giờ phút khó khăn nhất.
Có lần sau một trận đánh ác liệt, chúng tôi trở về chiến hào với vài người bị thương. Bữa cơm hôm ấy vẫn diễn ra như thường lệ, nhưng ai cũng ăn trong im lặng. Chúng tôi nhớ những người đồng đội vừa nằm lại và tự nhủ phải tiếp tục chiến đấu thay cho cả phần của họ.
Sau này, khi đã đi qua nhiều năm tháng, tôi từng được ăn những bữa cơm đầy đủ hơn, trong những căn nhà ấm áp hơn. Nhưng tôi vẫn nhớ nhất bữa cơm giữa chiến hào năm ấy.
Bởi trong những hạt cơm đơn sơ giữa khói lửa, tôi đã cảm nhận được tình đồng chí, lòng yêu nước và sức mạnh của những con người cùng chung một niềm tin.
Chiến tranh đã qua đi, nhưng hình ảnh những người lính ngồi bên nhau trong chiến hào, chia nhau từng miếng cơm giữa tiếng súng, vẫn mãi là ký ức không thể phai mờ trong cuộc đời tôi.
