Bữa cơm giữa trận địa Điện Biên
Cựu chiến binh Phan Như Lục kể rằng lính cao xạ ở Điện Biên Phủ ngày ấy có một “đặc sản” không ai quên: cơm nắm trộn muối vừng. Ông cười hiền:
“Hồi đó có bát cơm nóng đã là quý lắm rồi.” Trong những tháng chiến đấu tại Điện Biên, khẩu đội số 4 của ông thường ăn ngay tại trận địa. Máy bay địch hoạt động liên tục nên việc nấu nướng cũng phải thật nhanh và kín đáo để tránh lộ vị trí. Có lần đơn vị vừa chuẩn bị ăn cơm thì còi báo động vang lên. Một tốp máy bay Pháp xuất hiện từ phía lòng chảo Điện Biên. Tất cả lập tức bỏ bát đũa, lao vào vị trí chiến đấu. Người cầm kính ngắm, người tiếp đạn, người chỉnh pháo. Khói bụi tung mù trời sau từng loạt đạn cao xạ. Trận đánh kéo dài tới tận chiều muộn. Khi máy bay rút đi, cả khẩu đội mới nhớ ra… nồi cơm vẫn để nguyên bên mép hầm. Ông Lục chạy tới mở vung thì bật cười vì cơm đã khô cứng, bên dưới cháy đen vì lửa âm ỉ suốt nhiều giờ. Một chiến sĩ trẻ nhìn nồi cơm tiếc rẻ:
“Thế này thì ăn kiểu gì nữa?” Nhưng rồi đói quá, cả đơn vị vẫn ngồi quây quanh chia nhau từng nắm cơm cháy. Có người còn đùa:
“Hôm nay được ăn đặc sản cơm nướng Điện Biên!” Cả trận địa bật cười. Ông Lục bảo giữa chiến tranh, những tiếng cười như thế quý lắm. Nó giúp người lính quên đi mệt mỏi và cái chết luôn cận kề. Đêm hôm ấy, trời Điện Biên lạnh buốt. Sau trận đánh, mọi người ngồi hong áo bên bếp lửa nhỏ cạnh hầm pháo. Một đồng đội quê Phú Thọ lấy chiếc lá rừng cuộn thành điếu thuốc giả rồi chuyền tay nhau hút cho đỡ nhớ thuốc thật. “Khói toàn mùi lá cây mà ai cũng giả vờ khen ngon,” ông cười lớn. Những câu chuyện vụn vặt nơi trận địa lại trở thành ký ức khiến ông nhớ mãi suốt cả cuộc đời. Điều ông xúc động nhất không phải những phút bắn rơi máy bay, mà là hình ảnh những người lính trẻ chia nhau từng miếng cơm cháy, từng ngụm nước giữa chiến trường Điện Biên khốc liệt. Giờ đây, cựu chiến binh Phan Như Lục vẫn thường kể cho con cháu nghe về “bữa cơm cháy ở trận địa năm ấy”. Với ông, đó không chỉ là một kỷ niệm vui của đời lính, mà còn là biểu tượng cho tinh thần lạc quan của thế hệ đã làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử.
