Bữa cơm nguội giữa hai lần xuất kích

Một buổi trưa năm 1967, sân bay vừa kết thúc một đợt báo động.

Nguyễn Văn Bảy cùng đồng đội trở về sau chuyến bay buổi sáng. Ai cũng mệt. Áo bay thấm mồ hôi, khuôn mặt còn hằn dấu của chiếc mũ bay.

Vừa bước xuống, người trực ban đã báo:

“Có khả năng còn một chuyến nữa.”

Không ai hỏi thêm.

Mọi người hiểu rằng thời gian nghỉ sẽ không nhiều.

Trong nhà ăn, mâm cơm đã được chuẩn bị từ trước. Cơm để lâu nên nguội. Canh cũng chỉ còn hơi ấm.

Một đồng đội kéo ghế:

“Ăn nhanh đi anh Bảy.”

Nguyễn Văn Bảy ngồi xuống, cầm bát cơm.

Ông ăn rất chậm trong vài phút đầu, như thể muốn tranh thủ từng miếng.

Tôi được một cựu chiến sĩ phục vụ sân bay kể rằng những bữa cơm như thế không hiếm. Có hôm cơm vừa dọn ra thì báo động; có hôm mọi người đang ăn phải bỏ bát đũa chạy ra máy bay. Đến khi trở về, thức ăn đã nguội từ lâu.

Một người đùa:

“Cơm hôm nay nguội quá.”

Nguyễn Văn Bảy cười:

“Có cơm ăn là tốt rồi.”

Rồi ông tiếp tục ăn.

Bữa cơm kéo dài chưa đến mười phút.

Một chiến sĩ phục vụ mang thêm bát canh nóng đến:

“Anh ăn thêm đi.”

Nguyễn Văn Bảy lắc đầu:

“Để dành cho anh em vừa về.”

Người chiến sĩ nhìn ông:

“Nhưng anh cũng sắp phải bay nữa mà.”

Ông cười:

“Anh em cũng thế.”

Câu nói đơn giản ấy khiến người phục vụ im lặng.

Đúng lúc đó, tiếng còi báo động vang lên.

Mọi người lập tức đứng dậy.

Chiếc bát cơm của Nguyễn Văn Bảy vẫn còn hơn một nửa.

Ông đặt đũa xuống, đứng lên cùng đồng đội.

Một người nhìn mâm cơm rồi nói:

“Anh chưa ăn xong.”

Nguyễn Văn Bảy quay lại nhìn bát cơm nguội, cười:

“Về ăn tiếp.”

Rồi ông chạy ra sân bay.

Những chiếc MiG-17 lần lượt được chuẩn bị.

Người thợ máy kiểm tra máy bay. Nhân viên mặt đất kéo thiết bị ra. Phi công đội mũ, bước vào buồng lái.

Chỉ vài phút trước, họ còn ngồi chung bên mâm cơm.

Bây giờ, tất cả đã trở thành một guồng máy khẩn trương.

Tôi được nghe kể rằng buổi chiều hôm ấy, Nguyễn Văn Bảy lại cất cánh.

Khi nhìn những chiếc máy bay rời đường băng, người chiến sĩ phục vụ bữa ăn vẫn đứng bên nhà ăn. Trên bàn, bát cơm nguội của anh đã được dọn đi.

Anh không biết đến bao giờ người phi công ấy mới trở về.

Đến cuối ngày, khi máy bay hạ cánh an toàn, mọi người chạy ra đón.

Nguyễn Văn Bảy bước xuống, việc đầu tiên ông hỏi không phải là:

“Có gì ăn không?”

Mà là:

“Anh em về đủ cả chứ?”

Người phục vụ đáp:

“Đủ.”

Ông gật đầu:

“Thế là tốt.”

Sau đó, một đồng đội nhắc:

“Bát cơm trưa anh còn bỏ dở đấy.”

Nguyễn Văn Bảy bật cười:

“Biết đâu nó đang chờ tôi.”

Mọi người cùng cười.

Bữa cơm hôm ấy chẳng có món gì đặc biệt. Cơm nguội, canh đơn sơ, vài phút ngồi vội giữa hai lần xuất kích.

Nhưng chính những điều bình dị ấy lại trở thành ký ức sâu đậm của những người từng sống ở sân bay thời chiến.

Bởi phía sau những chiến công trên bầu trời là những bữa cơm ăn vội, những giấc ngủ ngắn, những người thợ máy thức trắng và những đồng đội luôn chờ nhau trở về.

Tôi vẫn nhớ lời một cựu chiến sĩ sân bay khi kể lại chuyện này:

“Chúng tôi khi ấy chẳng nghĩ mình đang làm nên lịch sử. Chỉ nghĩ hôm nay anh em còn ngồi ăn với nhau, thì cố mà ăn cho nhanh, vì có thể vài phút nữa lại có lệnh cất cánh.”

Và có lẽ chính từ những bữa cơm nguội như thế, giữa hai lần xuất kích, người ta mới hiểu rõ hơn cuộc sống giản dị mà phi thường của những người lính giữ bầu trời Tổ quốc.