BỮA CƠM Ở PHỦ CHỦ TỊCH VÀ KÝ ỨC MƯỜI LÝ
Tháng 11 năm 1965, sau khi được tuyên dương Anh hùng, Tạ Thị Kiều cùng bốn đại biểu Anh hùng và chiến sĩ thi đua miền Nam ra thăm miền Bắc và gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ đã lưu lại hồi ức của bà về cuộc gặp ấy, với nhiều chi tiết đời thường mà người nữ du kích Bến Tre nhớ suốt những năm sau.
Cuộc gặp diễn ra trong khu vườn Phủ Chủ tịch. Khi nhìn thấy Bác Hồ, các đại biểu xúc động chạy đến gần Người. Bà kể rằng mọi người khóc vì vui mừng, còn Bác ân cần động viên. Không khí buổi gặp không giống một cuộc duyệt binh hay lễ trao thưởng trang nghiêm; trong ký ức của Mười Lý, đó là cuộc sum họp của những người con từ chiến trường xa trở về.
Bác Hồ hỏi thăm hoàn cảnh gia đình, đời sống và những khó khăn của từng đại biểu. Với những người vừa rời chiến trường miền Nam, các câu hỏi về cha mẹ, anh em, cái ăn, cái mặc gợi lên những điều rất gần gũi. Tạ Thị Kiều kể vì quá xúc động, khi đến lượt mình, bà chỉ nói được chuyện cha mẹ và anh chị em ruột, chưa thể kể nhiều về chiến đấu của đồng đội.
Bữa cơm hôm ấy cũng in sâu trong trí nhớ bà. Theo hồi ức được bảo tàng công bố, mâm cơm có canh cải xanh nấu sườn non, cá kho, cà pháo muối, nước mắm và ớt. Những người khách từ chiến trường ngồi nhìn Bác đến quên ăn, để Người phải nhắc mọi người dùng cơm tự nhiên. Nhiều năm sau, bà vẫn nhớ chính những món ăn giản dị ấy.
Cuộc gặp không phải lần duy nhất Tạ Thị Kiều được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bà còn có những dịp gặp Người về sau; khi Bác qua đời năm 1969, bà được túc trực bên linh cữu. Những kỷ niệm ấy trở thành phần quan trọng trong ký ức của bà về những năm tháng ra Bắc.
Sau chiến tranh, Tạ Thị Kiều tiếp tục công tác và mang quân hàm Đại tá. Bà qua đời năm 2012. Trong bài tưởng niệm trên Báo Sài Gòn Giải Phóng, người từng quen bà nhớ đến một người chị hiền hậu, khiêm tốn và sống nghĩa tình. Từ những bờ kênh ở Mỏ Cày đến khu vườn Phủ Chủ tịch, cuộc đời Mười Lý có nhiều bước ngoặt; nhưng trong các hồi ức còn lại, bà hiện lên trước hết là một con người gắn bó sâu sắc với đồng đội, quê hương và những người đã cùng mình đi qua chiến tranh.
