Bữa cơm trắng và lời hẹn ước dưới hố bom
Câu chuyện kể về ký ức của bà Nguyễn Thị Lựu về những ngày tháng san lấp hố bom khốc liệt tại Ngã ba Đồng Lộc, nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh, nhưng tình đồng đội và sự lạc quan của tuổi trẻ vẫn luôn tỏa sáng.
Vào những năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) được mệnh danh là "tọa độ chết" vì phải hứng chịu hàng nghìn tấn bom đạn của đế quốc Mỹ mỗi ngày nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện vào miền Nam. Lúc đó, cô gái trẻ Nguyễn Thị Lựu mới vừa tròn 18 tuổi, cùng các đồng đội trong Đại đội 552 có nhiệm vụ bám trụ đường, cứ bom dứt là lao ra san lấp hố bom để xe thông tuyến.
Bà Lựu kể lại, cuộc sống lúc bấy giờ vô cùng gian khổ. Cơm không đủ ăn, nước không đủ uống, áo quần lúc nào cũng khét lẹt mùi thuốc súng và bám chặt đất đỏ. Đêm tháng 6 năm 1968, sau một trận bom dữ dội băm nát cung đường, tiểu đội của bà nhận lệnh ra trận địa gấp. Trước khi đi, cả đội được đơn vị bồi dưỡng cho một nồi cơm gạo trắng tinh – một thứ xa xỉ lúc bấy giờ vì ngày thường toàn phải ăn cơm độn ngô, độn sắn.Khi cả đội đang ngồi ăn vội bên miệng hố bom, một người bạn thân của bà Lựu là o nilon (biệt danh của một nữ chiến sĩ trong đội) cười bảo: "Ăn bữa cơm trắng này ngon quá, tao với mày hẹn nhau nhé, hòa bình o nào còn sống thì phải về quê đứa kia chơi, nấu một nồi cơm trắng thật to ăn cho đã đời!". Cả nhóm nghe thấy liền cười vang, xua tan đi cái không khí căng thẳng của bom đạn đang chực chờ.Thế nhưng, lời hẹn ước ấy mãi mãi không thể thực hiện được. Chỉ hai tiếng sau đó, loạt bom tọa độ bất ngờ dội xuống ngay vị trí trận địa của Tiểu đội 4. Đất đá lấp lịm tất cả. Bà Lựu bị hất văng vào một góc, may mắn sống sót nhờ được đồng đội bới đất cứu kịp thời. Nhưng người bạn vừa hẹn ước ăn cơm trắng với bà, cùng nhiều đồng đội khác, đã vĩnh viễn nằm lại dưới lòng đất mẹ Đồng Lộc khi tuổi đời mới mười chín, đôi mươi.Hòa bình lập lại, bà Lựu trở về đời thường với những vết thương trên thân thể và nỗi nhớ đồng đội khôn nguôi. Cứ đến ngày giỗ trận hay ngày lễ, bà lại nấu một nồi cơm trắng tinh, đặt lên bàn thờ thắp hương cho những người bạn năm xưa. Đối với bà, "thời hoa lửa" ấy không chỉ có máu và nước mắt, mà còn là biểu tượng của một thế hệ sẵn sàng dâng hiến tuổi thanh xuân đẹp nhất cho Tổ quốc.
