Bữa cơm vội bên cánh rừng già

Buổi trưa rừng Trường Sơn không yên tĩnh như người ta tưởng. Nắng xuyên qua tán lá, rơi thành từng vệt sáng loang lổ trên mặt đất. Tiếng ve râm ran, tiếng cành cây gãy khô dưới bước chân, và đôi khi là tiếng máy bay gầm rú từ xa — tất cả hòa vào nhau thành một thứ âm thanh quen thuộc của chiến tranh.

Trong một khoảng đất trống nhỏ, đơn vị của Tùng dừng chân.

“Ăn nhanh rồi đi tiếp!” — tiểu đội trưởng nói khẽ nhưng dứt khoát.

Không có bàn, không có bát đũa đủ đầy. Mỗi người lấy trong ba lô ra một nắm cơm đã được chuẩn bị từ sáng sớm. Cơm nguội, hơi cứng, ăn với muối vừng hoặc vài miếng cá khô.

Tùng ngồi xuống một gốc cây, mở chiếc khăn gói cơm. Mùi gạo quyện với mùi khói nhẹ khiến anh bất giác nhớ nhà.

Nhớ những bữa cơm mẹ nấu — có canh rau, có cà muối, có tiếng cười của cả gia đình.

Ở đây, tất cả chỉ có im lặng.

“Ăn đi, nghĩ gì thế?” — Lợi, người bạn thân cùng tiểu đội, huých nhẹ vào vai Tùng.

Tùng cười, đưa cho bạn một nửa nắm cơm:

“Ăn chung cho vui.”

Lợi không từ chối. Trong chiến tranh, chia nhau một miếng ăn không phải là chuyện hiếm. Có khi, đó còn là cách để người ta cảm thấy mình không đơn độc.

Xa xa, khói từ một bếp Bếp Hoàng Cầm bay lên rất thấp, len lỏi dưới tán cây rồi tan biến. Đó là bữa ăn nóng hiếm hoi của đơn vị hậu cần. Nhưng với lính hành quân như Tùng, cơm nắm vẫn là thứ quen thuộc nhất.

Chưa kịp ăn hết, một tiếng động lớn vang lên từ phía xa.

“Máy bay!”

Tất cả lập tức đứng dậy. Cơm còn dở dang, nhiều người vội gói lại, nhét vào túi. Một số khác bỏ luôn, lao nhanh vào vị trí ẩn nấp.

Tùng cũng vậy. Nắm cơm còn lại anh nắm chặt trong tay, chưa kịp nuốt.

Tiếng máy bay rít qua đầu. Đất rung lên từng hồi. Lá rừng rơi lả tả.

Trong hốc đá nhỏ, Tùng ép sát người xuống đất. Bàn tay vẫn giữ nắm cơm — như giữ một điều gì đó rất nhỏ bé nhưng rất thật giữa lúc hỗn loạn.

Vài phút sau, mọi thứ lắng xuống.

Không ai nói gì. Họ nhìn nhau, rồi lặng lẽ quay lại chỗ cũ.

Bữa cơm tiếp tục.

Nhưng không phải lúc nào bữa cơm cũng trọn vẹn.

Có những lần, khi quay lại, chỗ ngồi cũ đã không còn đủ người.

Chiếc ba lô còn đó. Nắm cơm còn đó.

Chỉ có người là không.

Những lúc như vậy, không ai khóc. Không ai nói lời từ biệt. Họ chỉ lặng lẽ chia nhau phần cơm còn lại — như một cách giữ người đồng đội ở lại thêm chút nữa, trong ký ức.

Chiều xuống, đơn vị lại tiếp tục hành quân.

Con đường phía trước còn dài, còn nhiều hiểm nguy. Nhưng ai cũng đã có một chút gì đó trong bụng — đủ để đi tiếp.

Tùng bước đi, tay vô thức chạm vào túi áo. Bên trong là một mảnh cơm nhỏ anh giữ lại từ bữa trưa.

Không phải vì đói.

Mà vì anh muốn giữ lại hương vị của một khoảnh khắc bình yên hiếm hoi giữa chiến tranh.

Nhiều năm sau, khi hòa bình trở lại, Tùng trở về quê. Những bữa cơm gia đình lại đầy đủ, ấm cúng hơn xưa. Nhưng đôi khi, giữa mâm cơm đủ đầy, anh lại nhớ đến những bữa cơm vội bên rừng già.

Nhớ vị cơm nguội khô khan.

Nhớ tiếng gọi nhau ăn vội.

Nhớ cả những lần chưa kịp ăn xong đã phải đứng dậy.

Có người hỏi anh:

“Bữa cơm nào ngon nhất đời anh?”

Tùng không cần nghĩ lâu. Anh trả lời:

“Là những bữa cơm chưa bao giờ được ăn trọn vẹn.”

“Bữa cơm vội bên cánh rừng già” — không chỉ là câu chuyện về cái ăn trong chiến tranh. Nó là câu chuyện về tình đồng đội, về sự sẻ chia, và về những khoảnh khắc rất con người giữa hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

Bởi đôi khi, chính trong cái thiếu thốn, người ta lại tìm thấy điều quý giá nhất.

Đó là tình người.